• شماره خبر : 36853۲۰ ۹۷
  • تاریخ انتشار : دوشنبه, ۵ آذر
  • این صفحه را چاپ کن
  • خوزستان پرآب و زرخیز، متروکه می شود؟

    خوزسـتان امـروزی ترکیبـی اسـت از اقـوام مختلف با زبـان و گویش های متفاوتـی کـه در کنـار یکدیگـر می زیسـتند؛ بختیاری هـا، عرب هـا، ترک هـا، لرهـا، کردها سـاکنین شـوش و شوشـتر و دزفـول و صبیان یـا صبیها از معروف ترین گروه های سـاکن در خوزسـتان هسـتند.

    خوزستان

    خوزستان پرآب و زرخیز، متروکه می شود؟

    سعید ساویز- کارشناس ارشد نفت و انرژی

    خوزسـتان امـروزی ترکیبـی اسـت از اقـوام مختلف با زبـان و گویش های متفاوتـی کـه در کنـار یکدیگـر می زیسـتند؛ بختیاری هـا، عرب هـا، ترک هـا، لرهـا، کردها سـاکنین شـوش و شوشـتر و دزفـول و صبیان یـا صبیها از معروف ترین گروه های سـاکن در خوزسـتان هسـتند.

    این سـرزمین شگفت انگیـز مملـو از نعمـات خداونـد اسـت و از مهم تریـن منابـع و ثروت هـای ایـن سـرزمین می تـوان از نفـت و گاز (در حـال حاضـر سـه میلیـون بشـکه نفـت روزانـه در خوزسـتان تولیـد می شـود) و نیشـکر (طرح هـای بـزرگ نیشـکر و تهیـه محصـولات جانبی آن بخش وسـیعی از سـرزمین خوزسـتان را بـه زیر کشـت بـرده اسـت) نام برد. همچنین آب فـراوان (رودخانه هایی چون کارون، مـارون، کرخـه، دز، جراحـی در خوزسـتان روانند و سـدهای بزرگ و عظیمی بر مسـیر آنها احداث شـده اسـت) به همراه کشـاورزی پربرکت با کاشـت محصولاتـی چـون گندم، برنـج، ذرت، سـبزیجات، مرکبات، نخلسـتان های خرمـا و دههـا محصـول دیگر کشـاورزی به جز کشـت صنعتی نیشـکر از محصولاتـی هستند کـه به دلیـل تنـوع اقلیمی در خوزسـتان در حد وسـیع تولیـد و مزیت های اصلی این سرزمین محسوب می شوند.

    امـا شـوربختانه؛ خوزسـتان پـرنعمت همـواره مورد بـی مهـری قرارگرفته اسـت. در واقـع مشـکل دقیقـا از وقتـی آغـاز شـد کـه پـای صنعـت بـه خوزسـتان بـاز شـد، صنایـع وابسـته بـه نفـت و گاز، واحدهـای صنعتـی نیشـکر و واحدهـای عظیـم تولیـد بـرق آبـی یعنی همان سـدها که بـه دلیل لحاظ نشـدن محاسـبات زیسـت محیطـی در بودجه ریزی و سـاخت آنها، بـه مـرور زمـان آسـیب های جبران ناپذیـری را بر اقلیـم و آب و هوای خوزسـتان بـرجـا گذاشـته اند. در طـول صـد و ۱۰ سـالی که از کشـف نفـت در ایران می گذرد سـوزاندن گازهـای همـراه مخازن نفـت و همچنین کنترل نادرست پسـماندهای بهـره بـرداری و حفـاری باعـث آلـوده شـدن آب، هـوا و خاک خوزسـتان شـده و ایـن آلودگـی تاثیـری واضح بر سلامت مردمان سـاکن در این سـرزمین گذاشـته است.

    شسـتن زمین هـای زیـر کشـت نیشـکر و عـدم تصفیـه پسـاب خروجـی و هدایـت آن بـه تـالاب شـادگان و زمین هـای اطـراف خرمشـهر باعـث بالارفتـن شـوری اکوسیسـتم منطقـه و آسـیب های جـدی بـه زیسـتگاه جانـداران این مناطـق شـده اسـت.

    اجـرای پروژه ها و ساخت سـدهای بـزرگ بـر روی رودخانه هـای پر آب خوزسـتان و همچنیـن انتقـال آب حـوضه آبریـز آن بـه شـهرهای بـزرگ مرکـز، تغییراتـی را در اقلیم خوزسـتان ایجاد کرده اسـت کـه کمترین آن، شـتاب در خشـکی هورالعظیم اسـت. هورالعظیم یا همان تالاب مشـترک بیـن دو کشـور ایـران و عـراق از سـمت بخش عراقـی از سـال های ۱۹۷۹شـروع به خشـک شـدن کـرد و سـمت ایرانی در سـال های اخیـر به دلیل پرداخـت نکردن حـق آبه از سـمت ایـران و همچنین پروژه خشـک سـازی عمـدی برای ادامه فعالیت هـای حفاری، رو به خشـکی گذاشت و بـه کانون ریزگـرد تبدیل شـد. ریزگردهایـی که نفس کشـیدن را در خوزسـتان سـخت کرده اسـت.

    بـا سـخت شـدن شـرایط اقتصادی کشـور و انجـام خصوصی سـازی های بـدون مطالعـه، تنهـا مزیتی که در خوزسـتان وجود داشـت – بـازار کار فعـال- نیز رو بـه افـول نهـاد، لوله سـازی فـولاد خوزسـتان و نیشـکر هفت تپه از جملـه شـرکت هایی هسـتند کـه از آنهـا می تـوان بـه عنـوان مثال هـای خصوصـی سـازی مسـاله دار نـام بـرد کـه بیـکاری بیشـتر و معوقـات کارگـران را بـه همراه داشـته اسـت.

    آنگونه که مدیریت کلان در اداره خوزسـتان نشـان می دهد اراده راسـخی بـرای حل مشـکلات خوزسـتان همچـون مدیریـت ریزگردهـا، اختصاص بودجه شایسـته از درآمدهای اسـتان خوزسـتان برای اشـتغال و آبادانی آن و همچنیـن اختصـاص حق آبـه کافی برای تالاب های این اسـتان وجـود نـدارد و بیـم آن مـی رود اگـر روزی نفـت خوزسـتان به پایان برسـد بـا توجـه بـه نبود آب کافی و هـوای مناسـب تنفس، در اثـر انتقال آب سرچشـمه های زردکـوه کوهرنـگ به شـهرهای مهم فلات مرکزی، دیگـر شـرایط مناسـبی بـرای زندگی باقی نمانـد و این سـرزمین زرخیر، در آینده ای نزدیک بـه زمیـن متروکـه و خالی از سـکنه تبدیل شود.

    منبع: پایگاه تحلیلی نفت، اقتصاد و انرژی (پتروسا)