• شماره خبر : 40154۶ ۹۸
  • تاریخ انتشار : شنبه, ۲۱ اردیبهشت
  • این صفحه را چاپ کن
  • راهبرد کشاورزی محدود، ضرورت شرایط کنونی

    این مقاله کوششی است برای ترسیم راهبردی که افزایش بهره وری را از فداشدن درراه کمیت نجات دهد؛چراکه شرایط کنونی تاب تحمل افزایش آمار کمّی راندارد!!

    منصور انصاری روزنامه نگار

    بالاخره مهندس حجتی وزیر جهاد کشاورزی فارغ از سرکشی‌ها، بازدیدها و افتتاح‌های مکرر در نقاط مختلف کشور، در نشست مشترک مدیران توسعه بازرگانی کشاورزی استان‌های سراسر کشور وارد بحث‌های راهبردی چگونگی مقابله با «جنگ اقتصادی» سازمان‌دهی شده توسط دولت ترامپ بعد از خروج برجام شد و ضمن نوید به مردم که دولت توجه ویژه‌ای به تأمین غذای آنان به‌ویژه کالاهای اساسی دارد، به تولیدکنندگان مواد پروتئینی با منشاء دامی نیز اطمینان خاطر داد که هیچ‌گونه نگرانی در تأمین نهاده‌های موردنیازشان همچون جو، کنجاله سویا و ذرت نداشته باشند.

    حجتی در این نشست که روز پنج‌شنبه ۲۵ مردادماه برگزار شد گفت: دولت در دو ماه گذشته کل ارز موردنیاز تأمین مواد غذایی مردم را اختصاص داده و هم‌اکنون هیچ کمبودی در نهاده‌های تولید بخش کشاورزی و اقلام غذایی کشور وجود ندارد. وی خاطرنشان ساخت: اهتمام ویژه و تلاش شبانه‌روزی کلیه مدیران و مسئولان در تمام رده‌های ملی، استانی و شهرستانی به‌منظور تأمین کمی و کیفی مواد غذایی موردنیاز مردم ضروری است.

    وزیر در همین نشست بر دو موضوع مهم دیگر تأکید کرده است: یکی طبیعی بودن افزایش قیمت گوشت مرغ و بعضی دیگر اقلام مواد پروتئینی به دلیل گرانی قیمت جهانی ذرت و افزایش نرخ ارز موسوم به رسمی یا همان مبادله‌ای و دیگری، نظارت، کنترل و حضور مستمر برای جلوگیری از افزایش قیمت محصولاتی که از ارز ارزان‌قیمت رسمی استفاده کرده‌اند، زیرا رضایت مردم در مورد قیمت مواد غذایی در این شرایط حائز اهمیت بسیار است.

    نکته مهم دیگر اینکه مهندس حجتی در کنار انجام‌وظیفه شرکت‌های مباشر وزارت خانه همچون پشتیبانی امور دام، بازرگانی دولتی و نهاده‌های دامی جاهد، از نقش قابل‌اتکای تجار بخش خصوصی در واردات و تأمین نهاده‌ها سخن به میان می‌آورد.

    لازم است گفته شود بعضی از مجلات تخصصی بخش کشاورزی پیش از اعلام رسمی مهندس حجتی وزیر جهاد کشاورزی در این باب، برای ایجاد آرامش در میان مردم و تولیدکنندگان، با انجام مصاحبه‌های اختصاصی با شرکت‌های نام‌برده، منهای شرکت بازرگانی دولتی که همکاری نکرد و درج مقالات تحلیلی متعدد، بر اهمیت این بحث راهبردی تأکید کرده بودند که جداگانه به موارد و مصادیق آن خواهیم پرداخت، اما اگر فرض کنیم که در چارچوب سیاست‌های دیپلماتیک، مذاکره‌ای پنهانی برای تعدیل، نه الزاماً خاتمه این تخاصم، در میان نبوده و نخواهد بود و گزینه‌ای این‌چنینی بنا بر تأکید بسیاری بر عدم انجام آن به‌طورقطع رخ نخواهد داد و دریچه دیپلماسی گفتگو کلاً مسدود شده است، یا نظریه «سرسخت در گفتار سازش در کردار»، برای هیچ‌کدام از جناح‌های سیاسی یا مؤلفه‌های قدرت ازجمله دولت در میان نیست، طبعاً کشورمان با «عمده قوا» می‌باید خود را برای نه یک «اقتصاد جنگی» بلکه یک «جنگ اقتصادی» همه‌جانبه مهیا کند، جنگی که مرحله اول آن تحت عنوان تحریم‌های اولیه به‌صورت تاکتیکی از سوی دشمن تقابل جو آغازشده و مرحله استراتژیک آن‌که سرنوشت‌ساز است از آبان ماه آغاز می‌گردد، با این تصور و گمان که میزان فروش نفت کشورمان و دریافت مبلغ آن به صفر برسد.

    به‌هرحال، در این «جنگ اقتصادی جهان‌شمول» علیه کشورمان، امنیت غذایی بیش از گذشته به معنی واقعی آن اهمیت یافته، لذا در عرصه کشاورزی راهی به‌جز تحکیم مواضع دفاعی و توسعه کیفی با افزایش بهره‌وری در واحدهای موجود تولیدی و حفظ آن‌ها نداریم.

    تأمین نیاز واحدهایی که ضریب تبدیل بالایی دارند راهبرد اصلی خواهد بود. به عبارتی، وزیر و مجموعه معاونان و مشاوران ایشان باید «راهبرد کشاورزی محدود» را در اولویت قرار دهند و تئوری حفظ و بقا به‌جای «پیشروی کمی» یعنی افزایش واحدهای تولیدی را به‌شدت دنبال کنند.

    «کشاورزی محدود» در این مقطع که منابع اعتباری و ارزی به دلیل جنگ اقتصادی کاهش می‌یابد، به مفهوم اولویت ندادن به تأمین نیاز واحدهای تولیدی، کشاورزی و دامپروری است که زیان دهی داشته و منابع را هدر می‌دهند.

    این واقعیتی تلخ، اما لامحاله و اجتناب‌ناپذیر است، به‌طور مثال کنجاله سویا و ذرتی که با ارز محدود رسمی و با شرایط دشوار تأمین و وارد می‌شود حتماً اول باید در اختیار واحدهای پربازده و با ضریب تبدیل بالا و کاهش ضایعات کم اختصاص یابد. همان‌طوری که مهندس حجتی اصرار دارد قیمت کالاهای کشاورزی فرآوری شده با ارز رسمی به قیمت مناسب تا رسیدن به دست مصرف‌کنندگان رصد، ارزیابی، نظارت و کنترل شود در مورد اختصاص نهاده‌های پیش از تولید نیز باید با یک قاعده عادلانه نظارت و کنترل شود. در پایان گفتنی است، حجتی که درست زمانی که نگارنده هم در جبهه میانی از فکه و چنانه تا مورموری و عین خوش و دهلران در خط مقدم بود، خود جزء سنگر سازان بی سنگر بود، به‌خوبی می‌داند که سنگرها و مواضع مستحکم دفاعی چه تفاوت کیفی و تمایزی با سنگرهای موقت برای تهاجم و آفند و پیشروی دارند، لذا راهبرد کشاورزی محدود در این شرایط یک ضرورت برای تحکیم امنیت غذایی خواهد بود.