• شماره خبر : 42960۳۰ ۹۸
  • تاریخ انتشار : شنبه, ۲۶ مرداد
  • این صفحه را چاپ کن
  • طرح توسعه گلخانه های کشور؛ با چشم انداز ۱۴ میلیارد دلار ارزآوری در سال ۱۴۰۴

    اينکه بازرگاني بدون دورانديشي و به دلايل سياسي از پارادايم جديد کشاورزي منفک مي شود، در خوش بينانه ترين شکل به دليل شرايط مخمصه آميز تاريخي کنوني است که شايد واردات کالاهاي کشاورزي از توليد کامل آنها در داخل آسان تر است و .....

    اگر راهبرد کشاورزی و مأموریت کشاورزان را فراتر از تأمین نیاز دولت به کالاهای کشاورزی برای جلب رضایت عمومی تعریف کنیم و آن را همچون یک فعالیت اقتصادی در مجموعه فعالیتهای اقتصاد کلان کشور ببینیم، درخواهیم یافت فراتر از تأمین مصرف و اینکه کم و کسری در میزان کالا نباشد مأموریت دیگری برای کشاورزی و کشاورزان متصور است که به تحکیم اقتدار ، استقلال و تقویت بنیادهای اقتصاد ملی میانجامد، این مفهوم و پارادایم را باید در ساختار کشاورزی پایدار(Sustainable agriculture) جستجو کرد، ساختاری که تمامی کشورهای دنیا اعم از پیشرفته صنعتی تا کشورهای درحال توسعه و حتی توسعه نیافته به آن باور دارند و یا بسیاری از کشورها که جلو افتاده اند به آن عمل کرده اند.

    اینکه بازرگانی بدون دوراندیشی و به دلایل سیاسی از پارادایم جدید کشاورزی منفک می شود، در خوش بینانه ترین شکل به دلیل شرایط مخمصه آمیز تاریخی کنونی است که شاید واردات کالاهای کشاورزی از تولید کامل آنها در داخل آسان تر است و تصور و بلکه باور بر این است که اگر کشاورزی داخل نتواند این یا آن کالا را برای جلوگیری از نارضایی مردم تأمین کند باید یک نهاد متمرکز بازرگانی وجود داشته باشد که اقدام به واردات کند و امنیت غذایی به هرحال با ترکیبی از تولید داخل و واردات تأمین شود، این یعنی کشاورزی به مفهومی ابزاری و نه اقتصادی تبدیل میگردد.

    بااین وجود، در میان مجموعه فعالیتهای کشاورزی بخشهایی هستند که پارادایم کشاورزی اقتصادی و ماندگاری این فعالیت را تثبیت میکنند. این فعالیتهای ساختاری با درک واقع بینانه شرایط اقلیم و نارسایی های آن همانند آب و آسیب پذیری و خطرات نهفته در درون طبیعت و جغرافیای طبیعی با ایجاد محیط کنترل شده متکی به علوم و تکنولوژی، کشاورزی را از مصائب و دشواریهای ناگزیر فضای بیرونی ایمن میسازند. میتوان گفت گلخانه های مدرن در جهان امروز در چارچوب *قانون استیلا ، چنین نقشی را ایفا میکنند.

    در کشور ما نیز از سال ۱۳۹۵ در قالب طرحی انسجام یافته و متکی به نظام نامه ای مدون، احداث، بازسازی و نوسازی گلخانه ها در سطحی ملی و سراسری برای تولید انواع محصولات اعم از صیفی و سبزی، گل و گیاهان زینتی و فراتر از آن کشت نشا و کشت بافت درختچه ها، بنیان نهاده شده و بر آن است که عرصه های پراکنده و موردی پیشین این فعالیت را به صورت متمرکز در یک برنامه ریزی و سیاستگذاری اولویت داده شده دنبال کند.

    موفقیت این طرح به گفته کارشناسان تا آنجاست که سطح واحدهای گلخانه ای احداث شده از سال ۱۳۹۵ یعنی سال آغاز طرح تا پایان ۱۳۹۷ از حدود ۸ هزار و ششصد هکتار به بیش از ۱۶ هزار هکتار یعنی ۹۵ درصد رشد یافته است و این طرح در انتهای ده سال یعنی افق ۱۴۰۴ قرار است به سطح ۴۸ هزار و ۳۵۵ هکتار افزایش یابد که با احتساب گلخانه های موجود در سال پایه یعنی سال آغاز طرح، مجموعا به حدود ۵۸ هزار هکتار خواهد رسید این طرح ده ساله به تمامی ابعاد احداث و توسعه گلخانه ها اعم از صرفه جویی در آب، افزایش بهره وری، صادرات محصولات گلخانه ای و امنیت غذایی توجه دارد و مقرر داشته است به تولید ۲۲ میلیون تن محصولات صیفی و سبزی و آماج ۱۰ میلیون تن صادرات به ارزش تقریبی ۱۲ تا ۱۴ میلیارد دلار دست یابد.

    هم اکنون متوسط تولید در واحد سطح و در گلخانه ها ۲۵۰ تن است که البته رکورد ۵۰۰ تن درهکتار هم داریم و انتظار داریم این میزان تولید در واحد سطح با بهره گیری از تکنولوژی های روز و بذور اصلاح شده پربازده به ۵۰۰ تن افزایش یابد. کارشناسان بر این باورند که گسترش کشت نشا انواع محصولات زراعی همچون ذرت، برنج و چغندر انقلاب و تحولی ماندگار در حوزه اقتصادی کردن کشاورزی در پی دارد و هم روند با تأمین مصرف داخل و ایجاد بی نیازی به واردات محصولات، کشاورزی را به سمت پایداری و فعالیتی اقتصادی باقدرت رقابت با سایر کشورهای پیشرفته جهان سوق میدهد و تثبیت میکند.

    اطمینان به پایداری طرح ملی توسعه گلخانه ها تا آنجاست که هم اکنون بالغ بر ۹۵ درصد ساخت سازه ها، پوشش های گلخانه ای، فن ها و بسیاری از انواع پَدها، همچنین سایر تجهیزات گلخانه ای در داخل کشور توسط صنعتگران ایرانی تولید و عرضه میشود. با آن مقدمه و این توصیف میتوان گفت طرح توسعه گلخانه ها در مسیری رشد یابنده و متکی به ساخت داخل، عرصه ای برای تحول در تولید و بازرگانی محصولات کشاورزی خواهد بود و حسب ضرورت رقابتهای جهانی در بازارهای مختلف، کشاورزی کشورمان را در این حوزه به سمت کشاورزی اقتصادی و سودآور برای توسعه پایدار سوق خواهد داد.

    بر اساس *قانون استیلا بشر با کشف قوانین طبیعت قادر است سلطه خود را برای تمتع بیشتر اعمال کند. پرواز هواپیما بعد از کشف جاذبه، عملی و گسترده تر شد. در واقع گلخانه ایجاد شرایط مطلوب بهاری در فضای بسته است.

    منصور انصاری