مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه صنعت طیور و دبیر اجرایی انجمن ملی تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ، درباره وضعیت فعلی نهادههای طیور در کشور، وضعیت مرغداران و تولید گوشت مرغ داشته است. وضعیت مرغداران و تأمین نهادهها را در گفتوگو با مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه صنعت طیور: سبزینه – طی چند ماه اخیر به دلیل […]
مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه صنعت طیور و دبیر اجرایی انجمن ملی تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ، درباره وضعیت فعلی نهادههای طیور در کشور، وضعیت مرغداران و تولید گوشت مرغ داشته است.
وضعیت مرغداران و تأمین نهادهها را در گفتوگو با مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه صنعت طیور:
سبزینه – طی چند ماه اخیر به دلیل وجود برخی مشکلات بهخصوص در زمینه تأمین نهادههای دام و طیور که اغلب هم وارداتی هستند، قیمت مرغ و تخممرغ دچار نوساناتی شد. نقایص موجود در سامانه بازارگاه، عدم تخصیص بهموقع ارز برای واردات نهادههای دامی، دخالتهای دولت در قیمتگذاری مرغ و تخممرغ، دونرخی بودن ارز و… ازجمله مشکلاتی است که بازار این کالای استراتژیک را ملتهب کرده و به دلیل اینکه مرغ و تخممرغ نقش مهمی در سبد غذایی خانوار دارند، مردم را بابت افزایش بیشتر قیمتها نگران کرده است، چراکه در حال حاضر هم مردم با این افزایش قیمتها مشکل دارند و با گرانی بیشتر، مرغ از سفره خانوار زیادی پر خواهد کشید. این در حالی است که مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه صنعت طیور کشور از افزایش ۳۳درصدی قیمت جهانی نهادههای طیور خبر داده؛ افزایش قیمتی که بازار این کالا را در ماههای آینده با بحرانی جدی مواجه خواهد کرد. همچنین پورسمر هرچند ارز دولتی را سبب ایجاد رانت و فساد میداند، اما میگوید با حذف آن قیمت مرغ بهکیلویی ۴۵هزار تومان خواهد رسید.
در همین ارتباط «سبزینه» گفتوگویی با مهدی پورسمر، مدیرعامل صندوق حمایت از توسعه صنعت طیور و دبیر اجرایی انجمن ملی تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ، درباره وضعیت فعلی نهادههای طیور در کشور، وضعیت مرغداران و تولید گوشت مرغ داشته است که از نظرتان میگذرد.
وضعیت فعلی نهادههای طیور را چگونه ارزیابی میکنید؟
در حال حاضر وضعیت نهادههای طیور در بازار داخلی عادی است، اما قیمتهای جهانی به شدت بالا رفته و میتوانیم بگوییم وحشتناک شده. اگر قیمتها در همین حد و حدود باقی بماند، واردکنندگان با قیمتی که دولت تعیین کرده، باید نهاده را تحویل بازارگاه بدهند و درنتیجه واردات خیلی کم میشود. قیمت جهانی ذرت حدود ۱۰۰دلار و کنجاله سویا هم ۱۲۰دلار در هر تن بالا رفته است. ذرت قبلاً ۲۳۰دلار در هر تن بود که با نرخ فعلی حدود ۳۳درصد افزایش قیمت را نشان میدهد. این افزایش قیمت در طول سههفته رخ داده است؛ البته این وضعیت به دلیل اینکه در پایان فصل برداشت هستیم، طبیعی است، اما یکی از دلایل این افزایش قیمت، ورود کشور چین به بازار است. اگرچه این افزایش قیمت جهانی در وضعیت فعلی منجر به کاهش واردات نهاده نمیشود، اما اثرات آن حدوداً بعد از عید نوروز خودش را نشان خواهد داد. در حال حاضر خریدهایی که انجام شده، با قیمت قبلی بوده و در حال انتقال به کشور است، ولی خرید با قیمت جدید حدود یکماه طول میکشد تا به بازار وارد شود.
قیمت نهادههای طیور در بازار آزاد چقدر با قیمت دولتی تفاوت دارد؟
قیمت نهاده در بازار آزاد خیلی متفاوت است و بستگی به نیاز مصرفکننده دارد؛ هر چقدر تولیدکننده بیشتر نهاده دولتی با قیمت مصوب تحویل بگیرد، مراجعه به بازار کمتر و درنتیجه قیمت نهاده در بازار کاهش پیدا میکند؛ اما در مجموع قیمت نهاده در بازار آزاد همیشه دو تا ۵/۲برابر قیمت نهاده دولتی است.
مسئولان میگویند ۱۰۰درصد نهاده مرغداران را تأمین کردهاند. آیا این موضوع صحت دارد؟ مرغدار چند درصد نیازش به نهاده را از بازار آزاد تهیه میکند؟
حدود دوماه پیش ۴۰درصد نیاز مرغدار به نهاده با ارز دولتی و ۶۰درصد از بازار آزاد تأمین میشد، اما یکماه پیش تأمین حداقل ۷۰درصد نهاده از سامانه بازارگاه و ۳۰درصد هم از بازار آزاد صورت میگرفت؛ این درحالی است که در حال حاضر اکثر نهادههای مرغدار از سامانه بازارگاه تأمین میشود. علاوهبر این، با توجه به اینکه جوجهریزی کم بوده، برای جبران کمبود گوشت مرغ، دولت نهاده بیشتری تأمین کرده و سهمیه مرغدار را افزایش داده تا مرغ سنگینتری تولید کند. در حال حاضر پنجکیلو نهاده به ازای هر مرغ برای ۴۰روز میدهند؛ درصورتیکه پیش از این چهارکیلو بود. اگرچه این اقدام به نفع مرغدار است، اما تمام سیاستها برای تولید مرغ سایز را زیر سؤال میبرد.
تأمین نهادهها از سامانه بازارگاه را چگونه ارزیابی میکنید؟ مشکلات بازارگاه چیست و چه اصلاحاتی باید در آن انجام شود؟
بهطور کلی سامانه بازارگاه با مشکلاتی مواجه است که باعث کندی تأمین نهادهها میشود. بازار آزاد حرکت روان و آزادی دارد، اما بازارگاه از این ویژگیها برخوردار نیست. اگرچه متولیان آن در حال تلاش هستند که این مشکلات را برطرف کنند، اما نواقص آن خیلی زیاد است. درست است که بازارگاه از دلال و دلالپروری و مواجهه تولیدکننده با آنها جلوگیری میکند، ولی نواقصی دارد که تولیدکننده را به ستوه آورده است. ازجمله مشکلات تأمین نهاده از سامانه بازارگاه این است که موضوع پیگیری در این سامانه تعبیه نشده و تولیدکننده وجه نهاده را باید واریز کند؛ درصورتیکه هنوز نهاده به سامانه تزریق نشده و با توجه به اینکه تولیدکننده باید دان مرغش را تأمین کند، ناگزیر است به بازار آزاد مراجعه کند؛ این در حالی است که پول را به سامانه بازارگاه واریز کرده و امکان پس گرفتن آن وجود ندارد. مشکل دیگر این است که امکان بازگرداندن نهاده نامرغوب و فاسد فراهم نیست، چراکه بعضاً تولیدکننده نهادهای را تحویل میگیرد که مرغوب نبوده و در عین حال هم هیچ راهی جلوی پایش نیست.
نظام توزیع نهادههای دام و طیور در کشور چه ضعفهایی دارد؟ ایراد کار کجاست که نهادههای وارداتی با دلار ۴هزار و ۲۰۰تومانی تا چند برابر قیمت در بازار فروخته میشود؟
مشکل و ایراد اصلی در نظام توزیع نهادهها، تخصیص ارز چهارهزار و ۲۰۰تومانی از سوی دولت برای واردات نهاده است. مگر سالهای پیش تولیدکننده چگونه به تولید میپرداخت؟ این اقدام دولت باعث شده تولیدکننده دان را بفروشد و پرورش را کنار بگذارد. در سالهای قبل با چنین مشکلاتی روبهرو نبودیم. این سیستم غلطی است که قیمتگذاری کرده و اجازه نمیدهیم روند کار به شکل مطلوب جلو برود. درست است که محدودیت داریم و ارز به اندازه کافی وجود ندارد، ولی حداقل به اندازه ارزی که داریم، باید آزادانه حرکت کنیم تا کسانی که تمایل به این کار دارند، بتوانند مرغ پرورش دهند و کسانی که مایل به واردات هستند، به این امر اقدام کنند. دولت با دادن ارز چهارهزار و ۲۰۰تومانی در بازار فساد ایجاد کرده است. هماکنون بین دلار نیمایی و دلار دولتی بیش از ۲۱هزار تومان اختلاف وجود دارد و بهتر است دولت این سوبسید را به مردم بدهد. پیش از اینها تولیدکننده با استفاده از راههای مختلف اقدام به واردات نهاده میکرد، اما با قوانین جدید دیگر اقدام به این کار نمیکند و خیلیها هم از این فرآیند خارج شدهاند. تمام مسائل و مشکلات فعلی تولیدکننده به دلیل دونرخی بودن ارز است.
از نظر شما راهکار رفع مشکلات حوزه توزیع نهادههای دام و طیور چیست؟
تنها راهکار، تکنرخی کردن ارز است. دولت باید این ارز را بردارد تا واردکننده بتواند نهاده وارداتی را به سامانه بازارگاه وارد یا به بازار آزاد تزریق کند. بازار خودش را براساس عرضه و تقاضا متعادل میکند و نیازی به مدیریت تخصیص ارز هم نیست.
نظر شما درمورد قیمتگذاری دستوری ۲۰هزار و ۴۰۰تومانی مرغ چیست؟
مشکل ما این است که همه به قیمت بالای مرغ واکنش نشان میدهند و دولت وارد کار میشود. مرغ و بازار تولید مرغ یک فضای رقابتی است که هماهنگی برای بالا بردن قیمت در آن رخ نمیدهد و قیمتهای دستوری هم نرخ آن را پایین نمیآورد. قیمت مرغ براساس عرضه و تقاضای موجود در جامعه شکل میگیرد و وقتی با کمبود مواجه شویم، قیمتها بالا میرود و وقتی با افزایش تولید مواجه شویم، قیمتها پایین میآید. با وجود تولیدکنندگان بسیار مرغ گوشتی نباید این شبهه بهوجود بیاید که برای بالا بردن قیمت مرغ تبانی رخ داده است.
هماکنون مرغداران در فروش هر کیلو مرغ چقدر سود یا ضرر میکنند؟
گفته شده است که مرغداران در تولید مرغ در هر کیلو پنج تا ششهزار تومان ضرر میکنند که من به این موضوع اعتقادی ندارم. پرورش مرغ یک قمار است و جماعت مرغدار هم سعی میکند در این قمار برنده باشد؛ اما اگر این میزان زیان تداوم داشته باشد، همه ورشکسته میشوند و کنار میروند؛ مانند ۵/۱ماه پیش که میزان عرضه نهادهها با قیمت رسمی خیلی کم بود و همه ضرر کردند. همچنین فشار دولت برای فروش با قیمت مصوب هم باعث شد که بسیاری از تولیدکنندگان که زیان دیده بودند، از چرخه تولید کنار بروند. هماکنون دولت برای رفع این ضرر و زیان به تولیدکننده گوشت مرغ برای هر ۴۰روز به جای چهارکیلو نهاده، پنجکیلو میدهد تا این ضرر و زیان جبران شود. این بالا و پایین شدنهای مصنوعی و دستوریشدن قیمت مرغ درست نیست و اگر مرغ دوقیمتی نباشد، خیلی بهتر است. با قیمت کنونی مرغ تولیدکننده ضرر نمیکند، زیرا بیشترین میزان نهاده را هم از بازارگاه تأمین میکند.
پیشبینی شما از قیمتها در چند ماه آینده و تأمین گوشت مرغ چیست؟ آیا امکان گرانشدن قیمت مرغ وجود دارد؟
چون میزان جوجهریزی بالا رفته، نباید انتظار بالا رفتن قیمت مرغ در شب عید را داشت، ولی شاید حدود ۱۰درصد دیگر قیمت مرغ بالا برود که طبیعی است؛ اما بعد از عید، یعنی اردیبهشتماه چون میزان جوجهریزی کم است، قیمت مرغ قطعاً با افزایش قابلتوجهی روبهرو خواهد شد.
حذف ارز ۴هزار و ۲۰۰تومانی واردات نهادهها و تأثیر آن بر قیمت مرغ
اگر دلار را تکنرخی کنند و همان قیمت نیمایی را داشته باشیم، قیمت تمامشده مرغ به کیلویی ۴۰هزار تومان میرسد و قیمت خردهفروشی هم تا ۴۵هزار تومان بالا میرود، اما میزان تفاوت دلار دولتی و نیمایی که هماکنون از جیب دولت میرود، خیلی بیشتر است. اگر مابهالتفاوت را دولت به مصرفکننده بدهد، تولید روانتر و این نوسان قیمت کمتر میشود. اینها همه به این دلیل است که دستوری قیمتگذاری میکنند و سپس صحبتهای خاصی رخ میدهد که برخی واردکنندگان مباشر دولت هستند؛ درصورتیکه واردکننده متحمل ضرر و زیان میشود. این مسائل روانی در بخش تولید خلل ایجاد میکند. تنها مشکل برداشته شدن دلار چهارهزار و ۲۰۰تومانی، پایینآمدن توان تولیدکننده برای خرید نهاده با قیمت بازار آزاد است. در این شرایط مرغدار و واردکننده به مشکل برمیخورند، اما این مشکلات برای یک دوره زمانی کوتاهمدت خواهد بود و بعد از آن چرخه تولید روان خواهد شد. همیشه در انجام هر کاری مشکل این است که سرمایه در گردش وجود ندارد.
علت ممنوعشدن خروج مرغ از برخی شهرستانها چیست؟
جلوگیری از خروج مرغ از برخی استانها اصلاً معقول نبوده و دلیل این کار را نمیدانیم. ممانعت از خروج مرغ ازجمله تصمیماتی است که استانداران به صورت ملوکالطوایفی اتخاذ میکنند و جلوی ارسال مرغ به دیگر استانها را میگیرند تا مردم شهر خودشان با کمبود مواجه نشوند. به نظر میرسد که هماکنون به دلیل بالا رفتن قیمت مرغ این اتفاق افتاده است و متأسفانه این برخوردهای چکشی هیچگاه جواب درستی نمیدهد.
