ابراهیم نژادرفیعی پس از سرنگونی سوخوی ۲۴ روسیه توسط هواپیمای اف ۱۶ ترکیه در سال میلادی گذشته، علاوه بر ایجاد تنشهای سیاسی میان دو کشور، عکسالعمل و محدودیتهای اقتصادی روسیه برای ترکیه را نیز به همراه داشت و روسیه روابط اقتصادی خود را با این کشور قطع کرد. روسیه سالانه حدود ۴ میلیارد دلار محصولات […]
ابراهیم نژادرفیعی
پس از سرنگونی سوخوی ۲۴ روسیه توسط هواپیمای اف ۱۶ ترکیه در سال میلادی گذشته، علاوه بر ایجاد تنشهای سیاسی میان دو کشور، عکسالعمل و محدودیتهای اقتصادی روسیه برای ترکیه را نیز به همراه داشت و روسیه روابط اقتصادی خود را با این کشور قطع کرد.
روسیه سالانه حدود ۴ میلیارد دلار محصولات کشاورزی و مواد غذایی از ترکیه وارد میکرد که با قطع روابط قرار بر این شد ایران این نیاز را پاسخ دهد. معاون رئیس اداره فدرال نظارت بر فرآوردههای دامی و گیاهی روسیه نیز در این ارتباط گفته بود که با ممنوعیت واردات محصولات کشاورزی از ترکیه، ایران جایگزین این کشور میشود.
بر این اساس حسن روحانی، رییس جمهوری، در سفری که پوتین سال گذشته به ایران داشت نیز از وی خواست تا شرایط صادرات مواد غذایی و محصولات کشاورزی ایران را به این کشور هموار کند اما زیر ساختهای موجود در بخش و سطح تولید ایران برای صادرات به این کشور مهیا نبود.
باگذشت بیش از ۶ ماه از این اتفاق، تنها حجم کمی از کالای مورد نیاز روسیه از ایران تأمین و به چند کانتینر فرآوردههای لبنی و شیلاتی محدود شد.
در ارتباط با دلیل این موضوع باید گفت، صادرات به روسیه نیازمند بستن قراردادهای بلند مدتی است که منجر به پشتیبانی درازمدت کالاها شود و محصولات را در حجم بالا و بدون وقفه تأمین کند اما با توجه به نبود زیرساختها و سیاستهای داخلی برای صادرات محصولات کشاورزی و دامی در کشور، این فرصت مناسب از بخش کشاوزری گرفته شد زیرا تمامی دیدگاه ها در داخل برای صادرات محصولات کشاورزی، صرفاً صادرات و خلاص شدن از مازاد تولید است.
ناگفته نماند که در بخش زیرساخت های حمل و نقل زمینی نیز مشکلات زیادی وجود دارد. در این زمینه، مودودی معاون کل سازمان توسعه تجارت در گفت وگویی با خبرگزاری تسنیم به صراحت اعلام کرد:«در بخش حمل و نقل زمینی با روسیه دچار مشکل هستیم و سنتی عمل میکنیم. ایران تنها ۳۰۰ کانتینر یخچالدار دارد که برای صادرات محصولات فسادپذیر بسیار کم است.»
هر چند مشکلات خطوط هوایی و دریایی تا حدود زیادی برای تجارت با آستاراخان حل شده بود و بعد از راه اندازی خط دریایی در سال گذشته اخیراً خط پروازی به روسیه نیز راهاندازی شد، اما بخش خصوصی به درستی نتوانست از این فرصت استفاده کند. البته با توجه به شرایط موجود قابل پیش بینی بود، اما چیزی که در این ارتباط قابل پیش بینی نبود رفع مشکل تجارت ترکیه و روسیه در کوتاه مدت با عذرخواهی اردوغان از پوتین بود. چند روز پیش، مسئولان کاخ کرملین اعلام کردند پوتین نامهای را از اردوغان دریافت کرده که او رسماً” بابت “کشته شدن خلبان” جنگنده روسی توسط جنگنده ترکیه عذرخواهی کرده است.
این نامه عذرخواهی باعث شد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، اعلام کند که پوتین به دولت این کشور دستور خواهد داد تا رایزنیها را برای از سرگیری روابط تجاری با ترکیه آغاز کند. کاخ کرملین در بیانیهای اعلام کرد: پوتین و اردوغان آمادگی دارند تا دیدار دوجانبه را بررسی کنند. بر اساس این بیانیه ترکیه و روسیه توافق کردند که وزرای خارجه دو کشور در اوایل ماه میلادی آینده با هم دیدار کنند.
به هر روی با ورود دوباره ترکیه به بازار روسیه و تلاش برای بازیابی بازار بزرگ محصولات کشاورزی و مواد غذایی خود در این کشور، دوباره شرایط حضور محصولات ایران در روسیه با وجود تفاهمنامههایی که میان مقامات ایرانی و روسی برای توسعه روابط منعقد شده، دشوارتر و رویای حضور در بازار اروپایی، دست نیافتنی تر خواهد شد.
منبع: خبرگزاری تسنیم
