تحلیلی بر نوسانات قیمت مرغ زنده در سال 94

از قدیم مثلی بین مرغداران رواج داشته که هر وقت جوجه ارزان باشد، مرغ گران میشود و برعکس هر وقت جوجه را با مشکل و گران بخرید مرغی که از آن جوجه تولید کنید باید ارزان و با زیان بفروشید. آیا واقعا چنین است؟
تجربه ثابت کرده تقریبا چنین شرایطی حاکم است ولی چرا؟ در اینجا چهار تئوری مطرح است:

1- اگر فرض کنیم زمانی که جوجه ارزان است علت این ارزانی عدم تمایل مرغداران به جوجه ریزی و کاهش تقاضا باشد، بالطبع تعدادی از جوجه ها جذب سالنها نشده، معدوم شوند یا به اصطلاح به چاه ریخته شوند، این نتیجه گیری میتواند درست باشد. ولی میدانیم سالها است هیچ جوجه ای در چاه ریخته نمیشود. چرا که حداقل قیمت جوجه دویست تا سیصد تومن میتواند هزینه جوجه کشی و کارتن جوجه را تامین کند و مزارع مرغ مادر هم بعلت عدم تاثیر گذاری در قیمتهای بازار هیچ تعصبی در ارزان نفروختن جوجه هایشان ندارند. پس این تئوری مردود است.

2- تئوری دیگر اینست که علت کاهش قیمت جوجه افزایش تولید است. در این صورت با توجه به تفسیر فوق و عدم به چاه رفتن جوجه ها، تولید مرغ باید بالا برود و قاعدتا قیمت مرغ بعلت افزایش عرضه باید کاهش داشته باشد نه افزایش!!

3- کاهش وزن کشتار بعلت ارزان بودن جوجه،‌ حجم کلی عرضه را پایین آورده، باعث افزایش قیمت میشود. مرغدار وقتی جوجه را سیصد تومان خریده باشد، و بازار متقاضی مرغ 1800 تا 2300 گرمی او با قیمت مناسب و نقد باشد،‌ آنرا براحتی میفروشد، ‌ولی وقتی جوجه را نزدیک به دوهزار تومان خریده و قیمتها هم تعریفی ندارند،‌سعی در سنگین کردن مرغ خود تا وزن بالای سه کیلو میکند و این چرخه معیوب ادامه دارد. این تئوری صحیح است ولی تمام علت نیست.

4- اما تئوری چهارم که بیشتر از همه مورد قبول است ولی کمتر مطرح شده این است: بعنوان مقدمه یکی از مهمترین فاکتورهای تعیین قیمت محصولات صنعت طیور (اعم از جوجه و مرغ) شرح داده میشود: «تکثر». منظور از تکثر این است که وقتی ما برای خرید جوجه مراجعه میکنیم دهها هزار واحد هستیم که خواهان جوجه ایم. مرغ مادر خود 450 فروشنده همزمان است که با در نظر گرفتن واسطه ها، و واحدهای خالی یا در حال پرورش، این تعداد در هر زمان به بیش از هزار فروشنده هم میرسد. همینطور وقتی مرغداران قصد فروش مرغ دارند، با توجه به اینکه تعداد خریداران مرغ زنده (اعم از واسطه های داخل شهری،‌ کشتارگاهها، و صادر کنندگان) تعدادشان بسیار محدود و کمتر از تعداد مرغداران میباشد، و بخاطر مازاد تولید، همیشه این خریدار است که قیمت را تعیین میکند. بخصوص وقتی هر شب پنجاه نفر مرغدار به یکنفر زنگ بزنند، او در انتخاب ارزانترین،‌ با کیفیت ترین و خلاصه بهترین مرغ دستش باز است و قیمت رو به کاهش میگذارد. تا اینجا را همه قبول دارید؟

حال چرا وقتی جوجه ارزان میشود، مرغ آن دوره جوجه ریزی گران میشود؟

در دوره های زمانی که قیمت جوجه افت میکند، علت این افت کاهش تقاضای جوجه ریزی توسط خیل عظیمی از مرغداران گوشتی است. مرغدارانی که دوره قبل را ضرر کرده‌اند، نقدینگی لازم را ندارند، قصد مسافرت دارند، از گرما یا سرمای هوا میترسند، و … توجه فرمایید تعداد مرغداران متقاضی جوجه ریزی کم میشود و نه حجم جوجه ریزی. مثلا اگر تیر ماه یکصد و ده میلیون جوجه ریزی شده باشد،‌ این تعداد از جوجه ریزی خرداد که یکصد و دوازده میلیون قطعه بوده،‌خیلی کمتر نبوده، ولی قیمت جوجه بعلت کاهش تعداد متقاضیان بسیار کمتر شده،‌ لذا این تعداد جوجه بجای ورود به یازده هزار مرغداری با ظرفیت میانگین ده هزار قطعه،‌ به تعداد بسیار کمتری مرغداری با ظرفیتهای بیشتر (مثلا سه هزار مرغداری با ظرفیت میانگین سی هزار قطعه) وارد شده. یعنی عملا اکثر مرغداران با ظرفیت پایین جوجه ریزی ننمودند. حال وقتی این جوجه ها با بازار پایان مرداد و اول شهریور رسیدند، تعداد مرغداران عرضه کننده مرغ زنده بسیار کاهش یافته، لذا چانه زنی ها برای فروش با قیمتهای بالاتر شروع میشود.

كاهش وزن کشتار بعلت ارزان بودن جوجه،‌ حجم کلی عرضه را پایین آورده، باعث افزایش قیمت میشود. مرغدار وقتی جوجه را سیصد تومان خریده باشد، و بازار متقاضی مرغ 1800 تا 2300 گرمی او با قیمت مناسب و نقد باشد،‌ آنرا براحتی میفروشد، ‌ولی وقتی جوجه را نزدیک به دوهزار تومان خریده و قیمتها هم تعریفی ندارند،‌سعی در سنگین کردن مرغ خود تا وزن بالای سه کیلو میکند و این چرخه معیوب ادامه دارد.