یادداشت انحصار در فناوری، وابستگی کشورها را درپی دارد جریان سازی های بی پایه و اساس علیه فناوری مهندسی ژنتیک به جرات میتوان گفت مهندسی ژنتیک و تولید محصولات تراریخته بعد از فناوری هستهای بیش از هر فناوری دیگری در سطح جهان مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته اند. این پشتوانه علمی قوی و خدمات […]
یادداشت
انحصار در فناوری، وابستگی کشورها را درپی دارد
جریان سازی های بی پایه و اساس علیه فناوری مهندسی ژنتیک
به جرات میتوان گفت مهندسی ژنتیک و تولید محصولات تراریخته بعد از فناوری هستهای بیش از هر فناوری دیگری در سطح جهان مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته اند. این پشتوانه علمی قوی و خدمات ارزنده فناوری مهندسی ژنتیک توانسته است محصولات تراریخته را به سریعترین دستاورد علمی پذیرفتهشده توسط بشر تبدیل کند؛ به نحوی که با گذشت بیش از ۲۰ سال از تجاریسازی تراریخته ها از سال ۱۹۹۶ تا انتهای ۲۰۱۶ سطح زیر کشت این محصولات در دنیا ۱۱۰ برابر شده است. در این مدت مجموعا ۲٫۱ میلیارد هکتار زیر کشت این محصولات رفته است.
از ابتدای تجاریسازی این محصولات ۱۷۷۷ مجوز برای مصرف به عنوان غذای انسان و ۱۲۳۸ مورد برای مصرف به عنوان غذای دام در بیش از ۲۰۰ کشور جهان صادر شده است. همچنین محصولات تراریخته در اتحادیه اروپا و بسیاری دیگر از کشورهای پیشرفته و درحالتوسعه مجوز کشت و رهاسازی دریافت کردهاند. اگرچه این محصولات تقریبا در تمام کشورهای جهان بهطور قانونی و بدون هیچ مشکلی مصرف میشود، کشت و تولید آنها به لطف استراتژی هراسافکنی در سطح جهان در انحصار چند کشور باقی مانده و ایران نیز با نزدیک شدن به تولید ملی این محصولات از گزند جریاناتی که اذهان عمومی را مشوش میکنند در امان نمانده است.
تبلیغات منفی علیه محصولات تراریخته گاه منجر به وضع قوانین بازدارنده شده که در پی آن نوآوریهای علمی سرکوب و از گسترش این فناوری سودمند جلوگیری شده است. در مقابل، همان کسانی که امروز در راس جریانسازی ضد این فناوری هستند، در زمان مسئولیت خود از سال ۱۳۸۴ ضمن توقف تولید ملی و اعلام جرم علیه دانشمندان زیستفناوری کشور، واردات این محصولات را آغاز کردند که تا ۵ میلیارد دلار در سال افزایش یافت.
ایران از معدود کشورهای دارای فناوری تولید محصولات تراریخته است که حتی با داشتن یکی از مترقیترین قوانین ایمنی زیستی در سطح جهان و دو محصول آماده تجاریسازی موفق به تولید ملی محصولات تراریخته نشده است. عامل این توقف تولید و تداوم واردات را شاید بتوان در تاثیرپذیری از جریانات بهظاهر سبز و دوستدار محیطزیست در میان سیاستگذاران و مصرفکنندهها دید.
مروری بر نتایج مطالعات علمی شاخص که توسط مراجع معتبر علمی منتشر شدهاند، بر غیرمستند بودن ادعای جریانهای ضد مهندسی ژنتیک صحه میگذارد. مراجع رسمی متولی امر بهخصوص سازمانهای غذا و داروی همه کشورها ازجمله آمریکا، اتحادیه اروپا، ژاپن، استرالیا، سوییس، کانادا و غیره که مسئولیت صدور مجوز و نظارت بر تمامی مواد غذایی، بهداشتی، آرایشی و دارویی را بر عهده دارند، پس از ارزیابیهای لازم ضمن تایید سلامت این محصولات برای آنها مجوز صادر کردهاند.
کمیسیون اروپا در سال ۲۰۱۰ گزارشی در مورد غذاهای حاصل از مهندسی ژنتیک منتشر کرد که اعلام میکرد محصولات تراریخته هیچ تفاوتی با فرآوردههای کشاورزی سنتی ندارند و سالم هستند. این گزارش محصول مشارکت ۵۰۰ گروه تحقیقاتی مستقل در ۱۳۰ پژوهش طی ۲۵ سال با هزینه ۳۰۰ میلیون یورو بوده است.
آکادمی ملی علوم، مهندسی و پزشکی آمریکا در سال ۲۰۱۶ گزارشی را منتشر کرد که با جمعبندی نتایج ۹۰۰ پژوهش درباره محصولات تراریخته از سال ۱۹۹۶ اعلام کرد محصولات مهندسیژنتیکشده و محصولات اصلاحشده به روش سنتی به لحاظ تاثیر بر سلامت انسان و محیطزیست تفاوتی ندارند. همچنین طبق اعلام رسمی انجمن سلطنتی پزشکی انگلستان، هیچ گزارش یا شکایتی از بیماری در اثر مصرف محصولات تراریخته وجود نداشته است.
دکتر نیراعظم خوشخلق سیما – دانشیار و رییس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، مشاور بیوتکنولوژی سازمان محیطزیست
