ارزیابی توزیع نهادهها با قیمت مصوب نشان میدهد که بیش از ۵۰درصد کنجاله موردنیاز تولیدکنندگان گوشت مرغ از بازار آزاد تأمین میشود که این امر بدون شک در روزهای آتی قیمت مرغ و صنعت مرغداری را تحت تأثیر قرار میدهد.
ارزیابی توزیع نهادهها با قیمت مصوب نشان میدهد که بیش از ۵۰درصد کنجاله موردنیاز تولیدکنندگان گوشت مرغ از بازار آزاد تأمین میشود که این امر بدون شک در روزهای آتی قیمت مرغ و صنعت مرغداری را تحت تأثیر قرار میدهد.
طی چند ماه اخیر قیمت کنجاله سویا و ذرت مورد نیاز مرغداران افزایش یافته است؛ بهگونهای که حدود سهبرابر قیمت مصوب دولت و در سایه عدم نظارتها در بازار سیاه به فروش میرسد؛ وضعیتی که باعث شده است که مرغداران به دلیل کمبود سهمیه ذرت و کنجاله سویا با قیمت مصوب، ناگزیر به خرید آن از بازار آزاد با قیمت چندبرابری شوند.
ارزیابی توزیع نهادهها با قیمت مصوب نشان میدهد که بیش از ۵۰درصد کنجاله موردنیاز تولیدکنندگان گوشت مرغ از بازار آزاد تأمین میشود که این امر بدون شک در روزهای آتی قیمت مرغ و صنعت مرغداری را تحت تأثیر قرار میدهد. طبق گفته دبیر انجمن ملی تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ، برای رفع این مشکل باید تعرفه ۲۰درصدی واردات کنجاله سویا حذف شود. همچنین باید واردات دانه و کنجاله سویا در اولویت تأمین ارز بانک مرکزی قرار گیرد تا بتوانیم با واردات از این بحران عبور کنیم.
مرغداران، قربانی سیاستهای نادرست وزارت جهاد کشاورزی
گرانشدن کنجاله سویا نتیجه سیاست نادرست وزارت جهاد کشاورزی در کشت دانههای روغنی است. این جمله را دبیر انجمن ملی تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ گفته است.
علی صابری درباره نابهسامانیها در قیمت نهادههای طیور اظهار کرد: وزارت جهاد به بهانه ۲۰۰هزار تن دانه روغنی که در کشور تولید میشود، روی واردات ۵/۳ تا چهارمیلیون تن کنجاله سویا تعرفه ۲۰درصدی گذاشته است. از طرف دیگر، به بهانه فعالسازی ۲۰کارخانه روغنکشی، واردات دانه سویا را با تعرفه پنجدرصدی بهجای کنجاله سویا مجاز دانسته است؛ درواقع اولویت را بهجای کنجاله به دانه سویا دادند.
قیمت کنجاله سویا در اختیار کارخانجات روغنکشی است
وی در ادامه بیان داشت: وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد که کنجاله سویا را وارد میکنیم تا علاوه بر تأمین نیاز گاوداران و مرغداران، ۲۰کارخانه فعال روغنکشی، روغن مورد نیاز کشور را تأمین کنند که در ابتدا فکر خوبی بود، اما بحث اینجاست که تولیدکنندهها به یکدیگر رحم نمیکنند. بر این اساس، قیمت کنجاله سویا در اختیار کارخانجات روغنکشی است و آنها هستند که با واردات دانه سویا، روغنکشی تدریجی و عرضه محدود، قیمت کنجاله سویا را در بازار مدیریت میکنند.
دبیر انجمن ملی تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ اضافه کرد: وضعیت فعلی بهگونهای است که هر کیلو کنجاله سویای دوهزار و ۴۵۰تومانی، به قیمتی بالاتر از ۹هزار تومان در بازار آزاد فروخته میشود و مرغداران بهدلیل کمبود سهمیه کنجاله سویا با قیمتهای مصوب، ناگزیر به تأمین خوراک طیور از بازار آزاد هستند. این اقدام در حالی است که دولت قیمت گوشت مرغ را ۱۵هزار تومان اعلام کرده است که حدود سههزار تومان با قیمت منطقی و مورد انتظار ما اختلاف دارد. البته این تفاوت قیمت سههزار تومانی درصورتی است که مرغداران کل نیازشان به نهاده را به قیمت مصوب از دولت بگیرند که اینچنین نیست.
صابری عنوان کرد: در شرایطی که دولت اذعان دارد که بهدلیل نبود واردات و ارز، بیش از ۴۰درصد نهادههای مورد نیاز پرورش طیور را تأمین نمیکند، با این حال به تولیدکنندگان فشار وارد میکند که چرا قیمت مرغ از قیمت مصوب بیشتر است. سیاست وزارت جهاد وضعیتی ایجاد کرده که اکثر فشار روی مرغدار است و درنهایت در قیمت گوشت مرغ نمایان میشود و هیچکس به چرخه پنهان ارتباط میان قیمت گوشت مرغ و دانههای روغنی پی نمیبرد.
واردات کنجاله سویا در اولویت تخصیص ارز قرار گیرد
وی در ادامه تصریح کرد: بیش از سهماه است که با افزایش قیمت کنجاله سویا روبهرو هستیم و مرغداران بسیار تحت فشارند. برای رفع این مشکل باید تعرفه ۲۰درصدی واردات کنجاله سویا حذف شود. همچنین باید واردات دانه و کنجاله سویا در اولویت تأمین ارز بانک مرکزی قرار گیرد تا بتوانیم با واردات از این بحران عبور کنیم. هماکنون شرکت پشتیبانی امور دام، متولی تأمین کنجاله سویای مورد نیاز تولیدکنندگان است، اما وضعیت موجود حکایت از ضعف این شرکت در مدیریت واردات دانه و توزیع کنجاله استحصالی از کارخانجات روغنکشی دارد. عدم اطلاعرسانی و ابهام درخصوص چگونگی واردات دانه سویا توسط تجار و چگونگی توزیع دانه سویا بین کارخانجات روغنکشی و همچنین عدم تعهد کارخانجات روغنکشی در عرضه ۸۷درصد وزن دانه تحویلی بهصورت کنجاله سویا در موقع مقرر و به قیمت مصوب در سامانه بازارگاه از دیگر عوامل تأثیرگذار در افزایش قیمت کنجاله سویا است که باید تحت نظارت قرار بگیرد. درحال حاضر ۵۰درصد کنجاله مورد نیاز تولیدکنندگان گوشت مرغ از بازار آزاد تأمین میشود.
۶۵ درصد نهادهها با قیمت آزاد به دست تولیدکنندگان میرسد
یک کارشناس صنعت مرغداری هم درباره وضعیت فعلی تأمین نهادههای دامی گفت: دو نهاده دامی ذرت و کنجاله سویا همچنان با ارز چهارهزار و ۲۰۰تومانی وارد کشور میشوند. قیمت مصوب و دولتی ذرت یکهزار و ۵۰۰تومان است که با کرایه حمل باید حدود یکهزار و ۷۵۰تومان به دست مرغدار برسد. قیمت مصوب کنجاله سویا نیز دوهزار و ۴۵۰تومان است که با هزینه حمل باید به قیمت دوهزار و ۷۰۰تومان به دست تولیدکننده برسد، اما آنچه در واقع امر رخ میدهد، این است که چیزی حدود ۳۵ درصد نهادهها به قیمت دولتی در اختیار تولیدکنندگان قرار میگیرد و ۶۵درصد نهادهها در بازار سیاه به سهولت قابل تأمین است. قیمت بازار آزاد ذرت حدود دوهزار و ۶۰۰تومان و سویا ۹تومان است. این تفاوت بسیار شکننده و به ضرر تولیدکننده و مصرفکننده است.
برومند چهارآیین ادامه داد: در بحث فروش نهادهها به قیمت آزاد و عرضه آن در بازار سیاه هیچ نظارتی صورت نمیگیرد و باعث شده دلالان در این بازار جولان دهند و منافع کلانی به جیب بزنند که این مسائل باعث ایجاد التهاب در بازار میشود. تا زمانیکه در بازار آزاد نظارتی بر فروش نهادهها صورت نگیرد، این وضعیت همچنان ادامه خواهد داشت.
دلالان سامانه بازارگاه را تحمل نکردند
این کارشناس صنعت مرغداری درباره عملکرد سامانه بازارگاه گفت: سامانه بازارگاه از نظر من بهعنوان تولیدکننده و نماینده بخشی از تولیدکنندگان، یکی از بهترین سامانههای موجود در کشور است. اگرچه چند اشکال بر این سامانه وارد است؛ ازجمله اینکه فقط درگاه پرداخت بانک کشاورزی را دارد، در حالیکه تولیدکنندگان باید بتوانند با هر حسابی که دارند، نسبت به خرید نهاده اقدام کنند. مشکل دوم این سامانه نبود نظارت بر سقف خرید بود و تولیدکننده میتوانست به میزان دلخواه نهاده خریداری کند. البته این دو اشکال تاحدودی برطرف شده است، ولی بازار دلالی و دلالان سامانه بازارگاه را تحمل نکردند و شروع به فضاسازی علیه آن کردند. این دلالان فشارهای پیدا و پنهان زیادی را وارد کردند تا این سامانه به حاشیه برود.
وی در ادامه با بیان اینکه این سامانه ششماه در تأمین و عرضه نهاده مورد نیاز تولیدکنندگان خوش درخشید، اضافه کرد: این اقدام بر دلالان گران آمد و به همین دلیل تمام تلاششان را کردند که نشان دهند که بازارگاه ابزار مناسبی نیست و بهتر است که توزیع نهاده در دست دلالان باشد تا به این وسیله بتوانند خون تولیدکننده و مصرفکننده را بمکند که البته موفق هم شدند. امیدواریم با تغییر مدیریت در وزارت جهاد کشاورزی تمامی نهادههای مورد نیاز تولید (اعم از اینکه با ارز آزاد یا ارز چهارهزار و ۲۰۰تومانی وارد کشور شود)، در سامانه شفافی مثل بازارگاه که قابلیت گزارشگیری لحظهای دارد، عرضه شود تا شاهد التهابات نامطلوب و زیانبار نباشیم.
عملکرد مثبت شرکت پشتیبانی امور دام در تأمین نهادهها
چهارآیین در ادامه درباره عملکرد شرکت پشتیبانی امور دام در تأمین نهاده و میزان مقصر بودن آنها در به وجود آمدن وضعیت فعلی اظهار داشت: متهم کردن شرکت پشتیبانی امور دام در به وجود آمدن شرایط فعلی جفا در حق آن است. من انتقاداتی به عملکرد این شرکت دارم، اما قرار شده است که شرکت پشتیبانی امور دام در حاشیه بازار در حد ۱۰درصد ذخایر استراتژیک را داشته باشد و آنجایی که دلالان میخواهند التهاباتی ایجاد کنند، بازار را مدیریت و آرام کند. شرکت پشتیبانی امور دام فراتر از وظیفه خودش و درحد ۳۳درصد در سال ۹۸ وارد کار شد و سهبرابر وظیفه معمول نسبت به واردات ذرت و کنجاله سویا اقدام کرد که اگر همین اقدام شرکت پشتیبانی نبود، قطعاً مشکلات ما بسیار بیشتر بود. بهرغم همه انتقاداتی که به عملکرد شرکت پشتیبانی دارم، دور از انصاف است که عملکرد قابلملاحظه آنها را زیر سؤال ببرم.
نشت نهادههای وارد شده با ارز ۴هزار و۲۰۰تومانی به بازار سیاه
این کارشناس صنعت مرغداری در ادامه درباره دلیل توزیع نهاده وارد شده با ارز دولتی چهارهزار و ۲۰۰تومانی در بازار به چهاربرابر قیمت توضیح داد: شبکه پخش مویرگی در کشور هزاران ایراد دارد و در سلطه کامل دلالان است که سبب نشت نهادههای وارد شده با ارز چهارهزار و ۲۰۰تومانی به بازار سیاه شده. اقدام اصلی برای جلوگیری از چنین وضعیتی این است که تمام نهادهها مثل کنجاله سویا، ذرت و سایر نهادههایی که مورد نیاز تولید است ازجمله جوجه یکروزه، واکسن، دارو و مکمل داخل یک سامانه شفاف مثل بازارگاه (بهشرط اصلاح ایرادات) توزیع شود و حتی یک گرم از این نهادهها نباید خارج از این سامانه هوشمند به فروش برسد. به عبارت دیگر اینگونه اقدامات باید قابل رصد باشد و تولیدکننده به اندازه نیازش نهاده دریافت کند؛ یعنی به اندازه ظرفیت تولید و به اندازه ضریب تبدیل که معقول و کارشناسی است، اقدام به خرید کند و خارج از این سیستم نهاده در اختیار تولیدکننده قرار نگیرد.
منافع تخصیص ارز دولتی در جیب دلالان
وی در ادامه بیان کرد: همچنین مخالف ادامه تخصیص ارز هستیم، زیرا ارائه ارز سم مهلکی است، چون منفعتش فقط در جیب عده کمی میرود و مصرفکننده و تولیدکننده از منافع این تصمیم منتفع نمیشوند. ارز باید کاملاً آزاد شود و مابهالتفاوت آن را دولت پرداخت تا بتواند از اقشار آسیبپذیر حمایت کند. به این صورت که مردم مثل کارت سوخت، کارت مرغ، کارت گوشت قرمز و… دریافت کنند تا به اقشار آسیبپذیر فشاری وارد نشود. یا اینکه این مابهالتفاوت بر اساس میزان تولید در اختیار تولیدکننده قرار بگیرد و تمام تولیداتش را در بازار عرضه کند و به ازای هر کیلوگرم که تحویل یک مرکز که توسط دولت تعیین میشود، بدهد و این مابهالتفاوت در اختیار تولیدکننده قرار بگیرد یا به شکل مستقیم به مصرفکننده پرداخت شود تا آنها بتوانند از کالابرگ الکترونیک استفاده کنند. این بازار بسیار وسیع، بیترمز و بدونانضباط است و امکان نظارت بر آن وجود ندارد؛ بنابراین بهترین راه این است که این ارز آزاد شود.
افزایش قیمت مرغ در صورت حذف ارز دولتی واردات نهادهها
چهارآیین درباره پیشبینی قیمت مرغ عنوان کرد: قیمت مرغ بستگی به اراده دولت دارد که ببینیم همچنان تصمیم به ادامه اختصاص ارز چهارهزار و ۲۰۰تومانی برای واردات نهاده دارد یا خیر. با توجه به اینکه تأمین نهادهها به دلیل عدم تأمین ارز با مشکل جدی روبهرو شده، با افزایش قیمت مواجه خواهیم شد، اما در هر صورت تا پایان شهریور و مهرماه مشکلی نداریم و قیمتها بهصورت فعلی خواهد بود. البته شاهد کاهش مقطعی قیمت در محرم خواهیم بود، ولی نگرانی ما برای بعد از مهرماه است که اگر تصمیم دولت بر آزادسازی نرخ ارز باشد، با افزایش قیمت مرغ مواجه خواهیم شد. اگر ارز آزاد و نهادهها به قیمت نیمایی تأمین شود، قیمت مرغ طبیعتاً افزایش پیدا خواهد کرد که باید آن زمان ببینیم که نرخ ارز آزاد تثبیت میشود یا خیر، چون نرخ ارز نیمایی هم به تبعیت از نرخ آزاد تغییر میکند. این امر را باید به تصمیم دولت موکول کنیم که آیا ارز چهارهزار و ۲۰۰ تومانی ادامه پیدا میکند یا قرار است با ارز نیمایی نهادهها وارد میشود.
این مطلب به نقل از سبزینه درج گردیده است
