نشست تخصصی تأمین مالی صنعت نهاده‌های دام، طیور و آبزیان در حالی برگزار شد که فعالان این حوزه بر ناکارآمدی ابزارهای سنتی در عصر پس از حذف ارز ترجیحی تأکید کردند.
نشست تخصصی تامین مالی صنعت نهاده‌های دام، طیور و آبزیان با حضور مسئولان وزارت جهاد کشاورزی و دولتی و نیز مدیران این صنعت در محل دائمی نمایشگاه بین‌المللی تهران برگزار شد.
رضا مبصری، دبیر انجمن زنجیره گوشت مرغ، در تحلیل وضعیت ابزارهای تأمین مالی و ارزیابی عملکرد راهکارهای اخیر صنعت دام، طیور و آبزیان، بر ضرورت تکامل این ابزارها برای پاسخگویی به نیاز واقعی تولیدکنندگان تأکید کرد.
وی با اشاره به تجربه سال گذشته و پیش‌بینی‌های مربوط به حذف ارز ترجیحی، اظهار کرد: سال‌های گذشته، تنها بخش کوچکی از فعالان صنعت، آینده کسب‌وکار را در سایه حذف رانت‌های ارزی پیش‌بینی می‌کردند. برخلاف تصور عمومی، تأمین مالی سنتی در آینده‌ای نزدیک توان پاسخگویی به نیازهای عظیم صنعت را نخواهد داشت.
وی با اشاره به طرح‌های اخیر (مانند نوی‌پو) افزود: اگرچه ورود بانک عامل بخش کشاورزی به این عرصه با بینشی درست در مقطع بسیار حیاتی انجام شد، اما این ابزارها نباید ایستا باشند. یک راهکار مالی جامع (Total Solution) باید بتواند چالش‌های نقدینگی را به‌طور کامل حل کند. ابزارهای فعلی که تنها به ضمانت‌نامه‌های محدود می‌پردازند، نمی‌توانند جایگزین کامل نیازهای پیچیده صنعت شوند.
سه مطالبه اصلی صنعت
دبیر انجمن زنجیره گوشت مرغ، با تبیین نیازهای کاربردی (User Requirements) تولیدکنندگان، سه ویژگی کلیدی را برای ابزارهای مالی آینده الزامی دانست و گفت: نخست، قابلیت انتقال (Transferability) است. ابزار مالی باید در طول زنجیره تأمین قابل انتقال باشد. به عنوان مثال، یک مرغدار باید بتواند این ضمانت را به کارخانه خوراک، تأمین‌کننده واکسن یا فروشنده جوجه منتقل کند تا در هر حلقه از زنجیره، اعتبار مالی جریان یابد.
وی ادامه داد: دوم، قابلیت تقسیم و تنظیم (Divisibility) است. برخلاف مبالغ کلان فعلی، این ابزارها باید قابلیت تقسیم به اجزای کوچک‌تر را داشته باشند تا بتوان از آن‌ها در معاملات خرد و پرداخت‌های جاری استفاده کرد.
این مسئول صنفی اضافه کرد: سوم، قابلیت نقدشوندگی (Liquidity) است. تولیدکننده امروز فقط با خرید نهاده روبرو نیست، بلکه هزینه‌های جاری سنگینی از جمله کرایه حمل و دستمزد نیروی انسانی دارد. این ابزارها باید قابلیت تبدیل به نقدشوندگی را داشته باشند تا کمک به جریان نقدینگی در چرخه تولید فراهم شود.
چالش نوسانات ارزی و نیاز به ابزار «هجینگ»
مبصری در ادامه به یکی از بزرگترین چالش‌های واردکنندگان نهاده اشاره کرد و گفت: یکی از دلایل درخواست سودهای بالا از سوی تأمین‌کنندگان، عدم قطعیت در نرخ ارز است. با حذف ارز ترجیحی، اختلاف قیمت بین روزهای مختلف واردات و پرداخت، می‌تواند حاشیه سود را کاملاً از بین ببرد.
وی تأکید کرد: صنعت به‌شدت نیازمند ابزاری است که بتواند ریسک نرخ ارز را مدیریت کند (Hedging). این ابزار یا باید قابلیت تثبیت قیمت ارز در زمان صدور را داشته باشد و یا اختلاف قیمت تا روز پرداخت را پوشش دهد.
مبصری گفت: بدون وجود ابزارهای پوشش ریسک ارزی، مدیریت زنجیره تأمین در فضای بدون رانت بسیار دشوار خواهد بود.
