رييس سازمان دامپزشكي كشور در گفتوگو با يكي از خبرگزاريها از باقيماندههاي مواد شيميايي و عناصر سنگين در برخي محصولات پروتئيني خبر داد اما ميزان آنها را زير حد مجاز اعلام كرد كه جاي نگراني براي سلامت و بهداشت مصرفكنندگان ندارد. مهدي خلج، استفاده از ماده رنگي مالاشيت كلين در ماهي قزلآلا كه سرطانزاست را […]
رييس سازمان دامپزشكي كشور در گفتوگو با يكي از خبرگزاريها از باقيماندههاي مواد شيميايي و عناصر سنگين در برخي محصولات پروتئيني خبر داد اما ميزان آنها را زير حد مجاز اعلام كرد كه جاي نگراني براي سلامت و بهداشت مصرفكنندگان ندارد. مهدي خلج، استفاده از ماده رنگي مالاشيت كلين در ماهي قزلآلا كه سرطانزاست را از سوي برخي از توليدكنندگان تاييد كرد و افزود: اين ماده رنگي در صنايع رنگريزي به كار ميرود كه سرطانزاست و به اين دليل نبايد در فرآوردههاي دامي ديده شود اما برخي پرورشدهندگان به صورت غيرمجاز براي مبارزه با انگلهاي خارجي يا قارچهاي سطحي از آن استفاده ميكردند.
خبرهاي اينچنيني كه شبهههايي در سلامت محصولات و فراوردههاي غذايي ايجاد ميكند، از يك سو با نگرانيهايي در ميان مصرفكنندگان همراه است و از سوي ديگر صنايع توليدي و غذايي كشور را زير سوال ميبرد و با تنگناهايي مواجه ميكند.
مزارع پرورش ماهي زير نظر شيلات، عاري از آلودگي
عيسي گلشاهي، مديركل بهبود و كيفيت و آبزيپروري و توسعه آبزيان شيلات، در گفتوگو با فرصت امروز، استفاده از مواد شيميايي و غيرمجاز در پرورش آبزيان را در هر شرايطي زير پا گذاشتن قانون دانسته و ميگويد: مالاشيت كلين، يك ماده غيرمجاز و سرطانزاست و براي مصرفكنندگان مخاطرهآميز است. وي تاكيد ميكند: مسلما استفاده از اين مواد در پرورش ماهي و ساير آبزيان مورد تاييد ما (سازمان شيلات) نيست.
مديركل بهبود و كيفيت و آبزيپروري و توسعه آبزيان شيلات، ادامه ميدهد: استفاده از چنين مواد غيرمجازي در نُرمهاي پرورش ماهي و مزارعي كه زير نظر شيلات هستند، وجود ندارد اما در مزارع غير مجاز و دور از چشم مسئولان، ممكن است مورد استفاد قرار گيرد. البته تعداد اين مزارع زياد نيست و گزارشها نيز نگران كننده نيستند.
نظارتهاي سختگيرانه سازمان دامپزشكي
وي با اشاره به نظارتهاي سازمان شيلات بر توليد آبزيان براي استفاده در بازارهاي داخلي و خارجي، ميگويد: صادارت قزلآلا از 2 سال پيش شروع شده و اين ماهي به برخي كشورهاي همسايه صادر و از نظر باقيماندههاي فلزات سنگين كنترلها و سنجشهاي سختگيرانه انجام ميشود. اگر مشكلي هم وجود داشته باشد، حتما اطلاع رساني خواهد شد. ناگفته نماند كه نظارتهاي سازمان دامپزشكي ايران، سختگيرانه ترين قوانين و نظارتها را اعمال ميكند.
گلشاهي تصريح ميكند: به عنوان يك شهروند و يك مصرفكننده، ميگويم كه نبايد بيش از اين اذهان عمومي را نسبت به سلامت مواد غذايي درگير كنيم. خواهناخواه همه مواد غذايي داراي مزايا و معايبي هستند و خوشبختانه تقلب در توليد مواد غذايي در كشور زياد نيست. اين روزها عدهاي از سر ناآگاهي سخناني مبني بر تقلب در مواد غذايي سر ميدهند و فضاهاي مجازي نيز بر آن دامن ميزنند. بايد آگاهي رساني و فرهنگسازي در مردم انجام شود و شناخت مصرفكنندگان نسبت به مواد غذايي بالاتر برود تا شبههافكني در افكار عمومي، بيش از اين به بخش توليد محصولات كشاورزي و دامي آسيب نزند.
افلاتوكسين شير زير حد مجاز
موضوع ديگري كه خلج، رييس سازمان دامپزشكي، پيرامون آن اظهار نظر كرد، وجود مايكوتوكسين در شير بود. وي در اين خصوص گفت: جواب آزمايش هاي انجام شده روي شير در قالب طرح پايش محصولات و فرآوردههاي دامي هنوز تجميع نشده اما در گذشته مطرح ميشد كه مايكوتوكسين در شير وجود دارد و ميزان آن بالاست.
پرفسور عزيزالله كمالزاده، متخصص متابوليسم انرژي و پروتئين و استاد دانشگاه، به فرصت امروز ميگويد: نتايج بررسيها و آزمايشهايي كه حدود پنج، شش سال در زمينه مايكوتوكسين در شير انجام دادم، نشان ميداد كه ميزان اين ماده در حد مجاز و زير پنج صدم بود. البته از سال گذشته استانداردهاي سازمان دامپزشكي كمي تغيير كرده و افزايش يافته است.
وي ادامه ميدهد: سم B1 مايكوتوكسين از راه غلات و علوفه آلوده و كپكزده وارد سيستم گوارش دام شده و به افلاتوكسين M1تبديل و از راه شير دفع ميشود. افلاتوكسين M1 در شير اگر از حد مجاز بالاتر باشد هم در دام (گاو) و هم در انسان مشكلاتي ايجاد ميكند. كاهش توليد در دام و كاهش باروري و سقط جنين در انسان از جمله عوارض آن است. اگر هم ميزان اين سم بسيار بالا باشد، ايجاد سرطان در انسان ميكند.
اين استاد دانشگاه، با اشاره به پايين بودن مايكوتوكسين در شير، تصريح ميكند: كارخانههاي لبني بزرگ و برندهاي معروف داراي آزمايشگاههاي مجهز هستند و در صورت وجود افلاتوكسين در شير، محموله را برگشت ميدهند. البته به دليل گران بودن، اين آزمايشها به صورت رندومي انجام ميشود و دايمي نيست. كارخانههاي كوچكتر نيز كمتر اين آزمايشها را انجام ميدهند.
مصرف پايين شير، فرهنگي كه بايد ارتقا يابد
در سالهاي اخير كه اخباري مبني بر تقلب در شيرهاي پاستوريزه نيز شدت يافته، سنتي فروشان شير و لبنيات بازار پرمصرفي به دست آوردهاند. اين در حالي است كه گفته ميشود شيرهاي برگشتي كارخانههاي لبني كه به دلايلي معدوم نميشوند و سازمان دامپزشكي هزينه معدومسازي آن را ندارد، به كارگاههاي لبنيات سنتي راه مييابند. كمالزاده در اين خصوص تاكيد ميكند: در لبنيات سنتي و فلهاي هم افلاتوكسين مشاهده نكرده ايم. افلاتوكسين M1 با حرارت و در فرايند پاستوريزه شدن نيز از بين نميرود و به مصرفكننده منتقل ميشود.
وي همچنين تصريح ميكند: مصرف سرانه شير در كشور پايين است و مسئولان بايد در اين زمينه فرهنگسازي كنند. همچنين از شايعات و اخبار نادرستي كه در زمينه تقلب در اين ماده خوراكي مهم ايجاد ميشود جلوگيري كنند تا سرانه مصرف بيش از اين پايين نيايد.
نداشتن برند، مصيبتي براي صنعت طيور
يكي ديگر از كارهايي كه در راستاي طرح پايش محصولات دامي انجام ميشود، ميزان فلزات سنگين در مرغ است. خلج، در زمينه پايش ميزان فلزات سنگين در گوشت مرغ ميگويد: تشويشهايي در اذهان عمومي ايجاد شده بود كه در مرغ توليد شده داخلي فلزات سنگين وجود دارد. البته سازمان دامپزشكي آن را تاييد كرد اما ميزان آن از حداكثر مجاز بيشتر نيست. تنها اسيد فسفوريكي كه براي استخراج دي كلسيم فسفات مورد استفاده قرار ميگيرد ناخالصي داشت و فلزات سنگينش از حداكثر مجاز بالاتر بود. هشدار داديم مشكل بايد حل يا اينكه اسيد فسفوريك فود گريد بايد به جاي آن در بازار عرضه شود.
سعيد اصغري فرد، دبيركل انجمن ملي طيور، در گفتوگو با فرصت امروز، اظهار ميكند: صنعت مرغداري كشور هر چه مصيبت ميكشد از نبود برند است. برندها هيچگاه حاضر نميشوند محصولشان را زير سوال ببرند و هرگز سود استراتژيك بنگاه را فداي سودهاي آني و لحظهاي نميكنند. وي با اشاره به سخنان رييس سازمان دامپزشكي كشور در خصوص وجود فلزات سنگين در مرغ، ميگويد: دكتر خلج ميزان فلزات سنگين در مرغ را زير حد مجاز اعلام كرده است.
توليدكنندگان غير مجاز تنها به سود آني فكر ميكنند
اصغري فرد، با اشاره به توليدكنندگان خوراك دام و طيور، ادامه ميدهد: توليدكنندگاني كه داراي برند هستند سعي ميكنند ميزان فلزات سنگين و آرسنيك را در خوراك دام و طيور پايين بياورند اما توليدكنندگان غيرمجاز، در توليد ديكلسيم فسفات تنها به سود لحظهاي فكر ميكنند. مانند داستان خمير مرغ كه هيچ كارخانه معروف و شناخته شدهاي حاضر نميشود در توليد سوسيس و كالباس از تاج خروس و امعا و احشاي مرغ استفاده كند و محصول و برند خود را زير سوال ببرد.
وي ميگويد: اين اتفاق ممكن است در كارخانههاي توليد خوراك دام و طيور نيز بيفتد و برخي از توليدكنندگان خوراك دام و طيور كه برند نيستند و عمدتا نظارت هم نميشوند، ممكن است از ديكلسيم فسفات و يا ذرت افلاتوكسيني در خوراك استفاده كنند. اين مواد در سيستم گوارش حيوان رسوب ميكنند.
هجمههاي سنگين عليه صنايع غذايي كشور
دبيركل انجمن ملي طيور با اشاره به هجمههايي كه به صنعت غذايي كشور ميشود، تصريح ميكند: هجمههايي كه عليه صنايع غذايي كشور شكل گرفته بسيار سنگين است و نميدانيم ريشه آن از كجا و از سوي چه كساني است. شايد از ناآگاهي برخي از مسئولان و يا سياسيكاريشان باشد كه ميخواهند پستهايشان موجهتر جلوه كند. بسته شدن بيش از 70 كارخانه دان به دليل استفاده از مواد غير استاندارد و فلزات سنگين در محصولات، بايد ريشهيابي شود. بستن و پلمب كردن تنها راهكار نيست و كساني كه مسئوليت دارند و مردم براي حرفشان ارزش قائلند بايد در گفتن مطالب بيشتر دقت كنند. به نظر ما نه مرغ سرطانزاست و نه قزلآلا.
اين كارشناس صنعت طيور، تاكيد ميكند: شوربختانه در اقتصاد آشفته و بهم ريخته ما برخي از فعاليتهاي اقتصادي مقرون به صرفه نيستند و از چرخه توليد خارج شدند. تنها بخشي كه به صرفه اقتصادي نزديكتر است و كمي سر پا مانده، صنعت غذاست. بنابراين همه به اين سمت هجوم ميآورند و به اصطلاح دست زياد ميشود. از همين رو برخي محصولات كمكيفيت نيز توليد ميشوند كه نهادهاي نظارتي بايد بر نظارتهايشان بيفزايند و در صورت تخلف، اسامي متخلفان را اعلام كنند.
