• شماره خبر : 50636
  • تاریخ انتشار : 12 خرداد 1399
  • پرینت این صفحه
  • تولید آبزیان در جهان و ایران

    به دلیل شیوع بیماری کویید۱۹ شرایط اقتصادی جهانی قابل پیش بینی نیست ومهمتر از آن رقابت برای برداشت از منابع طبیعی به اوج خود رسیده است واین در حالی است که جامعه جهانی امیدواری خودرا برای دستور کار۲۰۳۰مصوب سپتامبر ۲۰۱۵م در سازمان ملل از دست داده است.

    علیرضا کیهان پور

    به دلیل شیوع بیماری کویید۱۹ شرایط اقتصادی جهانی قابل پیش بینی نیست ومهمتر از آن رقابت برای برداشت از منابع طبیعی به اوج خود رسیده است واین در حالی است که جامعه جهانی امیدواری خودرا برای دستور کار۲۰۳۰مصوب سپتامبر ۲۰۱۵م در سازمان ملل از دست داده است.

    نویسنده:علیرضا کیهان پور؛ پیشکسوت مطبوعات وکارشناس ارشدحوزه دام؛طیور وآبزیان

    یکی از بزرگترین نگرانی های جهان معاصر، تامین غذای حدود ۱۰میلیارد نفر انسان در سال ۲۰۵۰ میلادی در شرایطی است که تغییرات آب وهوایی اثرات ویرانگری برمحیط زیست گذاشته وهمچنین به دلیل شیوع بیماری کویید۱۹ شرایط اقتصادی جهانی قابل پیش بینی نیست ومهمتر از آن رقابت برای برداشت از منابع طبیعی به اوج خود رسیده است واین در حالی است که جامعه جهانی امیدواری خودرا برای دستور کار۲۰۳۰مصوب سپتامبر ۲۰۱۵م در سازمان ملل از دست داده است.


    در دستور کارتوسعه پایدار ۲۰۳۰م سهم ماهیگیری وآبزی پروی مسوولانه در امنیت غذایی وبهره گیری از منابع طبیعی برای تضمین توسعه اقتصادی، اجتماعی وزیست محیطی نیز تدوین شده است.


    هزاران سال پس از چرخش جهان از شکار برای تامین غذا به سوی محصولات کشاورزی، تولید آبزیان نیز از طریق صید وصیادی وبرداشت از منابع طبیعی به سوی تولید آبزیان با بهره گیری از آبزی پروری وافزایش گونه های متنوع آبزیان پرورشی گرایش پیدا کرده است.

    نقطه عطف این گرایش در سال ۲۰۱۴م اتفاق افتاد که بر پایه آمارهای دریافتی FAO میزان تولید آبزیان با بهره گیری از آبزی پروری برای مصرف مستقیم انسانی برای نخستین بار از صید آبزیان در منابع طبیعی بیشترشد.

    با افزایش تقاضا برای مصرف آبزیان که برابر دستور کار توسعه پایدار ۲۰۳۰تنظیم شده است، افزایش تولید آبزیان چالشی بزرگ والزامی خواهد بود.

    از آنجایی که تقریبا از دهه ۱۹۸۰میزان صید از منابع طبیعی ثابت مانده است ،آبزی پروری نقش بسیار ویژه ای برای تامین نیاز آبزیان به منظور مصرف مستقیم انسانی یافته است.

    تولید جهانی آبزیان برای مصرف انسانی در ۵دهه اخیر از رشد جمعیت جهانی پیشی گرفته ومیانگین رشد آن برای سال های ۱۹۶۱ تا ۲۰۱۳میلادی به ۳/۲رسیده است که ۲برابر نرخ رشد جمعیت جهانی است ودر نتیجه مصرف سرانه آبزیان رشد چشمگیری داشته است.

    بر اساس آخرین آمار رسمی FAO تولیدات جهانی آبزیان ۲۱۲میلیون تن بوده که ۱۱۴/۵میلیون تن آن معادل ۵۴درصد مربوط به آبزی پروری و ۹۷/۵میلیون تن آن برداشت از منابع طبیعی معادل ۴۶درصد بوده است (صید وصیادی).

    در ایران بر اساس آخرین آمار اعلام شده تا پایان سال ۱۳۹۸میزان تولیدات آبزی پروری ۵۲۶هزار تن معادل ۴۱درصد و ۷۵۹هزار تن معادل ۵۹درصد از طریق صید وصیادی از مجموع کل ۱میلیون و۲۸۵هزارتن انواع ماهی،میگو وسایر آبزیان در کل کشور به ویژه در آب های استان های ساحلی بوده است.

    براساس سیاست های راهبردی واهداف ماهیگیری مسوولانه سازمان FA0 کشورهای عضو موظف هستند که به نسبت ۶۰درصدی تولیدات آبزی پروری و۴۰درصدی برداشت از منابع طبیعی از کل تولید آبزیان دست یابند واین مهم به دلیل کاهش فشار بر ذخایر ارزشمند آبزیان دریایی و بازسازی وریکاوری منابع طبیعی ودریاها می باشد.
    در کشور ایران در چشم انداز میان مدت در نظر است میزان تولیدات آبزی پروری از۵۲۶ هزار تن کنونی به ۸۱۰هزار تن برسد که از این میزان تولید، پرورش ماهی در قفس تولید ۲۰۰هزار تن را براساس برنامه پیش بینی شده در دستور کار خود دارد.
    نکته بسیار مهم در بحث توسعه آبزی پروری وافزایش تولید آبزیان در جهان وایران شاید این باشد که باتوجه به مصرف مستقیم انسانی تولیدات آبزیان پرورشی سازمان های جهانی خواروباروکشاورزی ملل متحد(FAO) وبهداشت (WHO) تاکید ویژه مبنی بر مصرف دو بار غذا در هفته با منشاء آبزیان برای سلامت انسان،رشد ونمو مناسب وجلوگیری از بیماری های قلبی وعروقی داشته وتوصیه الزام آور جهانی را مد نظر قرار داده اند.

    در مقوله توسعه آبزی پروری در ایران ، دولت بسیاری اززیرساخت های مهم را در دهه های گذشته تاکنون در سراسر کشور به منظور افزایش تولیدات آبزی پروری به سرانجام وبهره برداری رسانده است اما کافی نیست وبه حمایت بیشتر دولت در این راستا نسبت به گذشته نیاز دارد.

    سازمان شیلات ایران همگام وهمسو با راهبرد ،اهداف والزامات منشور بین المللی ماهیگیری مسوولانه سازمان FAO ، یک سازمان کاملا تخصصی و پیشران توسعه آبزی پروری وحفظ ونگهداری زیر ساخت ها، احداث، نظارت و واگذاری بنادر صیادی واعمال رفتار قانونی در برابر تجارت غیر قانونی (صید غیر مجاز) توسط یگان حفاظت از منابع آبزی با حمایت وپشتیبانی قوه قضاییه بوده وطبق قانون تاسیس سازمان وآیین نامه های اجرایی آن باید مورد حمایت دولتمردان ،برنامه ریزان وآحاد مردم ایران برای نیل به اهداف کمی وکیفی این ثروت ملی باشد.
    در پروژه ملی پرورش ماهی در قفس ومحیط های محصور در آب های ساحلی ایران حمایت های ویژه ای برای ایجاد امور زیربنایی ای پروژه مورد انتظار است.


    بر اساس مطالعات کارشناسی وفنی در دریاچه خزر،خلیج فارس ودریای عمان ظرفیت تولید ۱ میلیون تن آبزیان به روش پرورش در قفس وآبزی پروری دریایی وسواحل در کشورایران پیش بینی شده است.


    لازم به یاد آوری است با امضای نهایی موافقت نامه سال ۱۳۹۷ فی ما بین وزیر جهاد کشاورزی وروسای سازمان های شیلات ایران ومحیط زیست در خصوص همکاری برای تولید ۱ میلیون تن پرورش ماهی درقفس، تامین، تخصیص بودجه سالیانه واعتبارات بهینه مورد نیاز توسط سازمان مدیریت وبرنامه ریزی،اعطای تسهیلات ریالی وارزی بانکی ویژه این پروژه اقتصاد مقاومتی به سرمایه گذاران پرورش ماهی در قفس وتامین نیروی انسانی متخصص وحمایت از چارت تشکیلاتی قانونی ومصوب توسط سازمان امور استخدامی کشور به ویژه یگان حفاظت از منابع آبزی شیلات ایران در باب تامین نیرو،تجهیزات ،نوسازی وبازسازی ناوگان وشناورهای عملیاتی یگان حفاظت از منابع آبزی در ۵۸۰۰کیلومتر پهنه آبی ساحلی در شمال وجنوب کشور که قفس های دریایی در این گستره جانمایی واحداث شده و خواهند شد مورد انتظار همگان می باشد.


    تلاش برای عرضه بهداشتی وسالم محصولات آبزی با بسته بندی مناسب،حمل ونقل آبزیان توسط کامیونت های یخچال دار با مجوز سازمان دامپزشکی کشور،همکاری وزارت بهداشت، سازمان صدا وسیما، میادین عرضه محصولات کشاورزی شهرداری ها،تعاونی های شهری وروستایی،رسانه ها،تبلیغات،الزام به مصرف محصولات آبزی به عنوان غذای سلامتی در بیمارستان ها،دانشگاه ها مدارس،مراکز آموزشی نظامی،مراکز نگهداری از سالمندان و….. به یقین گامی ارزنده در راستای ارتقای متوسط سرانه مصرف آبزیان در کشور وهمسویی و ارج نهادن به افزایش تولیدات آبزی وهمگامی با راهبرد وسیاست های اجرایی ماهیگیری مسوولانه در کشورمان ایران خواهد بود.


    فراموش نکنیم آب ،بخیل نیست وسخاوتمند است وسهم همگان از آبزیان محفوظ است.


    دیدگاه بگذارید

    avatar
      عضویت  
    Notify of