به نظر می رسد برای بهبود رفاه گوسالههای شیری، دیگر تلاش نمی شود. این مطلب اهمیتِ درک درد و نیز نقشِ کاهشِ درد را در رفاه گوساله بیان میکند. در این مطالعه جدید، محققان دانشگاه گوئلف۱، فرآیند شاخزدایی را برای بهبود رفاه گوسالههای شیری تشریح کردهاند.
بهبود رفاه گوساله متعاقب شاخزدایی
مترجم: نیرالسادات نواب اصفهانی
به نظر می رسد برای بهبود رفاه گوسالههای شیری، دیگر تلاش نمی شود. این مطلب اهمیتِ درک درد و نیز نقشِ کاهشِ درد را در رفاه گوساله بیان میکند. در این مطالعه جدید، محققان دانشگاه گوئلف۱، فرآیند شاخزدایی را برای بهبود رفاه گوسالههای شیری تشریح کردهاند.
هم درد کمتری دارد و هم کاهش خطرات تهاجم
«حذف شاخ» ۲، برداشتن بافت شاخساز است که باید قبل از جوانه زدن و قبل از اتصال به جمجمه انجام شود، درحالیکه «شاخبُری»۳ برداشتن شاخ بعد از جوانه زدن است که معمولاً در ۲ تا ۳ ماهگی انجام میشود. بنابراین، توصیه میشود بجای «شاخبُری»، از روش «حذف شاخ» استفاده شود چون علاوه بر آنکه درد کمتری دارد، خطر تهاجم و حمله گوساله در حین شاخزدایی نیز کمتر میشود.
رفتارهای تهاجمی در گاوهای شیری که«حذف شاخ» و یا «شاخبُری» شدهاند در مقایسه با گاوهای شیری شاخدار، بهمراتب کمتر است و درنتیجه میزان آسیب رساندن و آسیب دیدن آنها نیز کاهش مییابد. همچنین، تولیدات بهتر و مطلوبتری دارند. استفاده از روش «شاخبُری» در گاوهای شیری به دلیل دردناک بودن، مُخِلِ رفاه حیوان است. بنابراین، استفاده از روش«حذف شاخ» به دلیل کاهش درد؛ میتواند برخی از پیامدهای منفی مرتبط با درد را کاهش دهد. بااینحال، برخی از مردم هنوز درک درستی از ضرورت کنترل درد در گوسالهها هنگام شاخزدایی ندارند.
اگرچه تحقیقات در مورد رفاه گوسالهها، پس از جداسازی عمدتاً بر روی ارزیابی نتایج مربوط به سلامت و عملکرد بیولوژیکی آنها متمرکز شده است، ولی بهتازگی محققان برای درک بهتر وضعیت عاطفی گاوهای شیری در طول و بعد از شاخزدایی، شروع به تغییر تمرکز کردهاند (شیفت از روی سلامت و عملکرد بیولوژیکی به سمت رفاه حیوان).
در این مطالعه، محققان نتایج تحقیقات خود را در مورد درد و رفاه گوسالههای شیری که تحت فرآیندهای شاخزدایی قرار میگیرند وابسته به نتایج تحقیقات در آینده میدانند. روشهای شاخزدایی، سه نگرانی را در مورد کیفیت زندگی (زندگی طبیعی، عملکرد بیولوژیکی و وضعیت عاطفی) و نقش آن در رفاه گوسالهها به وجود میآورد.
روشهای شاخزدایی
به گفته محققان، برای شاخزدایی از دو روش پرکاربرد استفاده میشود.
- بریدن با آهن داغ/ انبر (شاخبُری داغ)۴
- سوزاندن با پماد سوزاننده۵٫
داغ کردن متداولترین روش شاخزدایی است و از پماد سوزاننده معمولاً برای گوسالههای جوانتر استفاده میشود. معمولاً شاخزدایی گوسالههای بالای ۳ ماه نیاز به عمل جراحی دارد. گزارشات حاکی از آن است که حدود ۱۱درصد از تولیدکنندگانِ کانادا و ایالاتمتحده برای بی شاخ کردن گوسالههای خود از عمل جراحی استفاده میکنند. لازم به ذکر است که هر تولیدکنندهای با توجه به میزان شیردهی گاوهایش و نیز ظرفیت نیروی کارگری خود، نسبت به انتخاب روش شاخزدایی تصمیمگیری میکند.
کنترل نشدن درد
مطالعات نشان میدهد که برخی از تولیدکنندگان در صنایع لبنی هنوز معتقدند که در فرایند شاخزدایی، کنترل درد ضروری نیست و شاخزدایی باعث ایجاد درد قابل توجه یا طولانیمدتی برای گوساله نمیشود. برخی از تولیدکنندگان و دامپزشکان در آمریکای شمالی نیز بالا بودن هزینههای کاهش درد را دلیلی برای بیتوجهی به درد ناشی از شاخزدایی عنوان میکنند. همچنین، سن گوساله در زمان شاخزدایی، ازجمله عوامل مؤثری است که بر اساس آن تولیدکننده تصمیم میگیرد که از روش کاهش درد استفاده کند یا خیر.
شاخزدایی و زندگی طبیعی
محققان دریافتند که گوسالههایی که شاخشان با استفاده از روش داغ کردن جدا شده است، حتی زمانی که این عمل با بیحسی موضعی۶ و یا یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی۷ (NSAID) انجام شده باشد، اغلب خود را حداقل تا سه روز از دیدِ سایر گاوها پنهان میکنند. همچنین، با بررسی رفتار گوسالههایی از همان گروه که شاخزداییشان با کاهش و کنترل درد انجام شده، می توان به شناخت بهتری از تأثیرات استفاده از این روش بر روی رفتار اجتماعی و طبیعی گوسالهها دست یافت.
ازآنجاییکه رفتار بازی۸ یک رفتار خود تشویقی برای گوسالهها است؛ بهعنوان یک شاخص بالقوه در تعیین میزان رفاه و آسایش مثبتِ گوسالهها محسوب میگردد. این رفتار (رفتار بازی) زمانی که گوسالهها در معرض محرکهای منفی قرار میگیرند کاهش مییابد. بنابراین، گوسالههایی که شاخزداییشان با کنترل و کاهش درد (با استفاده از بیحسکننده موضعی و یا داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی) انجام شده، نسبت به گوسالههایی که بدون کنترل درد انجام شده، افزایش رفتار بازی، دارند.
اگرچه استفاده از یک آرامبخش زایلازین۹ به همراه یک بیحسکننده موضعی و NSAID رفتار بازی را به مدت ۳ ساعت بعد از شاخزدایی، کاهش میدهد ولی این رفتار پس از ۲۴ ساعت افزایش مییابد. همچنین، این گوسالهها در مقایسه با قبل از عمل، زمان کمتری را صرف دراز کشیدن میکنند و دورههای دراز کشیدن کوتاهتری دارند.
بررسیهای انجام شده نشان میدهد که پس از شاخزدایی با روش داغ کردن، گوسالههای بیشاخ شده در مقایسه با گوسالههای شاخدار تمایل کمتری به سمت شیردهی خودکار داشتند. این تفاوت با استفاده از یک بیحسکننده موضعی و یک NSAID برطرف شد. شایان ذکر است که ارزیابیهای دقیقتر اثرات درد درازمدت ناشی از شاخزدایی و تأثیرشان بر رفتار بازی گوسالهها به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
عملکرد بیولوژیکی
زخمهای بافتهای متلاشیشده ناشی از داغ کردن معمولاً بین ۳ تا ۱۳ هفته تا ترمیم مجدد (ساخته شدن مجدد بافت متلاشی شده)۱۰/ زمان میبرد. در طول دوره بهبود، زخمها حداقل تا ۳ هفته دردناک هستند و سایر بافتهای بدن در این زمان (در طول دوره بهبود)، تا ۱۳ هفته نسبت به اپیتلیوم جدید (بافت جدیدی که پس از بهبود زخمهای بافتهای متلاشیشده تشکیل میشود) حساستر هستند.
آهنهای داغ کردن و پمادهای سوزاننده در انواع و برندهای مختلف در بازار موجود هستند، همچنین شیوههای مدیریتی نیز بسیار متفاوت هستند. بنابراین، برای اطلاعرسانی دقیق در رابطه با چگونگی کاهش زمان بهبودی پس از شاخزدایی، به تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز.است.
در روش شاخ سوزی با پماد، کورتیزول۱۱ خون افزایش مییابد و تا یک ساعت در حالت پیک/اوج خود باقی میماند. حدود ۴ تا ۲۴ ساعت هم طول میکشد تا سطح کورتیزول به حالت قبل از شاخ سوزی برگردد.
کورتیزول
از کورتیزول بهعنوان شاخص برای تشخیص میزان درد و استرس در گوسالههایی که «شاخزدایی» میشوند، استفاده میگردد. بااینحال، مطالعات نشان میدهد برای تشخیص میزان درد در گوسالههایی که هنگام شاخزدایی، آرامبخش زایلازین را دریافت کردهاند؛ نمیتوان به شاخص کورتیزول اعتماد کرد.
اگرچه زایلازین اثر بیهوشی ندارد، اما با ایجاد آرامش عضلانی، نوعی آرامبخشی آگاهانه ایجاد میکند که تحت تأثیر آن، توانایی حیوان برای حرکت یا واکنش به محرکها محدود میشود.
بیحسکننده ها و مسکنها
محققان گزارش کردهاند که استفاده از بیحسکنندههای موضعی و آرامبخشها در هنگام و پس از عمل شاخزدایی از عواملی هستند که با تسریع روند بهبود زخم، باعث رشد و افزایش وزن گوسالهها میشوند.
انجام یک متاآنالیز۱۲، برای تشخیص دقیق اینکه آیا استفاده از روشهای کنترل درد و نیز میزان رشد و افزایش وزن گوسالههایی که «شاخزدایی» شدهاند در مقایسه با گوسالههایی که نشدهاند، واقعاً تفاوتی وجود دارد یا خیر، بسیار مفید و تعیینکننده است.
حالت عاطفی
رفتار گوسالههایی که شاخزداییشان با کنترل کمتر درد انجام شده، از یک الگوی رفتاری خاص پیروی میکند. این الگوی رفتاری بهعنوان شاخصی برای تشخیص میزان درد و بروز حالات عاطفی منفی در نظر گرفته میشود. بهعنوانمثال، تکان دادن دم، تکان دادن سر، تکان دادن گوش و صدا دادن ازجمله این رفتارهاست. استفاده از یک بیحسکننده موضعی برای شاخزدایی باعث میشود که این رفتارها (تکان دادن دم، تکان دادن سر و تکان دادن گوش) در مقایسه با گوسالههایی که بدون بیهوشی «شاخزدایی» میشوند، کمتر باشد.
محققان توصیه میکنند که وضعیت عاطفی گوسالهها شامل علائم بالقوه فقدان احساس لذت۱۳ و نشانههای درک درد پس از شاخزدایی، از طریق انواع روشها؛ بهدقت مورد بررسی و مقایسه گیرد. از طرف دیگر، Adcock and tucker (2021) با استفاده از روشهای خطرگریزی، گزارش دادهاند که گوسالههایی که شاخشان جداسازی شده است به نسبت گوسالههای شاهد (حداقل تا ۳ هفته پس از جداسازی)، خطرپذیری بیشتری دارند که این رفتار، احتمالاً بهعنوان یک استراتژی برای کاهش درد به کار گرفته میشود و تا هفتهها بعد از شاخزدایی، بر روی حالتهای انگیزشی گوسالهها تأثیرگذار است.
نتیجهگیری
محققان تمرکز بر روی سه حوزه را برای تحقیقات آینده توصیه میکنند:
- «آزمایش»: با انجام تست های دقیق رفتاری میزان تحمل درد در گوسالههایی که سنشان بیش از یک هفته است، ارزیابی شود.
- «درک»: درک بیشتری از تأثیر آرامبخش زایلازین هنگام شاخزدایی به دست آید.
- «شناخت»: راهها و روشهای بیشتری جهت تقلیل زمان بهبودی پس از عملهای «شاخزدایی»، شناسایی شوند.
پینوشتها:
- Guelph
- Disbudding
- Dehorning
- Cautery
- Caustic Paste
- Local Anaesthetic
- Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drug (NSAID)
- Play Behavior
- Xylazine Sedative
- Re-Epithelialize
- Cortisol (هورمون کورتیزول در پاسخ به استرس تولید میشود. سطح کورتیزول در بدن به دلیل بیماری و درد افزایش مییابد. «شاخزدایی» باعث ایجاد درد و افزایش ترشح این هورمون در بدن حیوان میشود.)
- Meta-Analysis
- Anhedonia
Reference:
Dairy Global, 2022, Volume 9, No. 5, PP: 14-15.
- نویسنده : نیرالسادات نواب
