اجرای طرح کارآمدسازی یارانهها و حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی در چارچوب جراحی اقتصادی، آثار مثبتی خواهد داشت، اما تولیدکنندگان و کارشناسان صنعت غذا نظرات و تحلیلهای متفاوتی دارند برخی درباره زمان و برخی هم درباره نحوه اجرای آن.
تولیدکنندگان و کارشناسان صنعت غذا مواضع متفاوتی درباره حذف ارز ترجیحی دارند، اگر چه اکثریت با کلیت حذف این نوع ارز موافقند، اما نقدهایی هم بر نحوه و زمان اجرای آن هم دارند، عدهای خوشبین و امیدوارند، در مقابل عدهای هم نگران و مضطرب.
قانون بودجه سال ۱۴۰۵ و حذف ارز ترجیحی از آن، یکی از چالشیترین و بحثبرانگیزترین اقدامات در سال دوم فعالیت دولت چهاردهم و از موضوعات مهم کشور در ماه ۱۴۰۴ است، مسئولان و وزیران دولت چهاردهم کارآمدسازی یارانهها و انتقال ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره با انتهای زنجیره تولید و مصرف را بخشی از یک «جراحی اقتصادی» بسیار مهم میدانند و میگویند « با حذف این ارز و انتقال آن به آخر زنجیره یعنی مصرفکنندگان، علاوه بر بهبود معیشت مردم ، زمینه رانت و فساد هم از بین میرود»
تولیدکنندگان و فعالان بهویژه صنعت تولید غذا، اما در مواجه با اجرای «حذف ارز ترجیحی» کالاهای اساسی مواضع متفاوتی دارند، اگر چه اغلب آنان در سه دهه اخیر با چالشهایی از جمله دو نرخی شدن نهادههای مانند جو، فرآیند طولانی و طاقتفرسای تخصیص ارز نهادههای دامی و همچنین انحصارطلبیهای شرکتهای خاص دستوپنجه نرم کردهاند و این جراحی را گریزناپذیر میدانند، اما درباره آثار منفی آن بر روند تولید، در مقطع کنونی و شرایط اقتصادی حال حاضر کشور، نگرانیهایی را هم بیان میکنند.
میرالسلام تیموری رئیس هیات مدیره انجمن لبنی کشور در مورد حذف ارز ترجیحی خوشبین است و می گوید:« امیدواریم با حذف ارز ترجیحی از واردات، شاهد حذف صفهای طولانی تخصیص ارز باشیم و واردات نهادههای دامی در یک فضای رقابتی انجام شود زیرا در این صورت شاهد متعادل شدن عرضه و تقاضا در بازار نهاده و واقعی شدن قیمت ها خواهیم بود.»
در چند روز گذشته تولیدکنندگان آرد و نان صنعتی و واحدهای دامپروی هم در محافل مختلف هماندیشی به آزادسازی قیمتها و حذف قیمتگذاریهای و زمان اجرای طرح نقدهایی داشتند؛ جواد ابراهیمی مدیرعامل اتحادیه تولید کنندگان معتقد است «اکنون زمان مناسب انجام این جراحی نبود و با بالا رفتن قیمتها محصولاتی مانند شیر خام روی دست تولیدکندگان در آذربایجان شرقی مانده است.
محمد مسعودی مدیر عامل اتحادیه تولیدکنندگان خوراک دام و طیور در جریان نمایشگاه فید اکسپو نیز اعلام کرد« با حذف ارز ترجیحی و بالا رفتن قیمتها بازار دچار شوک قیمتی شده است، اما دولت برای ادامه، باید از تولیدکننده حمایت بیشتری انجام دهد، تا تولید کننده از این شوک به سلامت عبور کند و بازار در آرامش قرار گیرد»
این در حالی است که احمد میدری، وزیر تعاون، کار رفاه اجتماعی درباره نحوه «حمایت از تولید» بر ضرورت افرایش سرمایه بانک کشاورزی و صنعت و معدن تاکید کرد، اگر چه تشکلهای کشوری از جمله اتحادیه شرکتهای تعاونی کشاورزی و دامدارن ایران با دریافت تسهیلات از صندوقهای مربوط به اتحادیهها به دلیل کوتاهتر بودن روند بروکراسیهای اداری و بانکی موافق هستند.
در نهایت طرح «کارآمدسازی یارانهها و حذف ارز ترجیحی» از سه ماه قبل از پایان سال ۱۴۰۴ آغاز و اکنون نهادههای دامی در سامانه «بازارگاه» با قیمت توافقی بارگذاری شده است، اغلب کارشناسان علاوه بر ضرورت اجرای این طرح به آثار زودبازده و مثبت آن امیدوارند، اما برخی هم با کمی تردید به آن مینگردند، در هر حال باید دید در میانمدت و بلندمدت حذف ارز ترجیحی بلای تولید است یا مایه برکت آن؟
